શું મોબાઇલ ફોન, ટીવી અને એસી સસ્તા થશે?
બજેટમાં દેશમાં ગેજેટ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવવા માટે નોંધપાત્ર રકમ ફાળવવામાં આવી છે ભારત સરકારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ માટે રૂા.૪૦,૦૦૦ કરોડની જાહેરાત કરી છે, જે ટીવી, સ્માર્ટફોન, વોશિંગ મશીન અને એસીમાં વપરાતા ઘટકોનું ઉત્પાદન સક્ષમ બનાવશે
નવી દિલ્હી તા.૨: ૨૦૨૬નું કેન્દ્રીય બજેટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, અને ભારત સરકારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિગ સ્કીમ હેઠળ ખર્ચ લગભગ બમણો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે રકમ આશરે રૂા.૨૩,૦૦૦ કરોડથી વધારીને રૂા.૪૦,૦૦૦ કરોડ કરવામાં આવી છે.
આ નોંધપાત્ર બજેટ ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિગ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવશે. તે ભારતીય સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવશે. વધુમાં, વિદેશી કંપનીઓ ભારતમાં તેમના એકમો સ્થાપશે અને ભારતમાં રોકાણ કરશે.
આ યોજનાથી સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, માઇક્રોવેવ, રેફ્રિજરેટર અને ટોસ્ટર જેવા સ્થાનિક ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન માટે વિદેશી દેશો પર નિર્ભરતા ઓછી થશે. આનાથી સસ્તા ઉત્પાદનો મળશે કે નહીં તે આગામી દિવસોમાં જ ખબર પડશે. જોકે, જો ટીવી, સ્માર્ટફોન અને અન્ય ગ્રાહક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદકોને સસ્તા ઘટકો મળશે, તો ભવિષ્યમાં સસ્તા ઉત્પાદનો પણ ભારતમાં આવશે. આનાથી રોજગારીની નવી તકો પણ સર્જાશે.
નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો ઉત્પાદન યોજના એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં રૂા.૨૨,૯૧૯ કરોડના ખર્ચ સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ પ્રાપ્ત રોકાણ દરખાસ્તો અને લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે રકમ વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રકમ વધારીને રૂા.૪૦,૦૦૦ કરોડ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે માર્ચમાં રૂા.૨૨,૯૧૯ કરોડના ખર્ચ સાથે આ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી. આ યોજના હેઠળ નોંધપાત્ર પરિણામોની અપેક્ષા છે. આનાથી રૂા.૪.૫૬ લાખ કરોડનું ઉત્પાદન અને આશરે રૂા.૫૯,૩૫૦ કરોડનું વધારાનું રોકાણ થશે
આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ૪૬ અરજીઓ મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાં કુલ રૂા.૫૪,૫૬૭ કરોડનું રોકાણ પ્રસ્તાવિત છે. આનાથી આશરે ૫૧,૦૦૦ લોકો માટે સીધી રોજગારીનું સર્જન થવાની ધારણા છે.
ગયા મહિને, આઇટી મંત્રાલયે ફોક્સકોન, ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સેમસંગ, ડિક્સન ટેક્રોલોજીસ અને હિકાલ્કો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી કંપનીઓની ૨૨ અરજીઓને મંજૂરી આપી હતી.
આ ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે
સરકાર ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો ઉત્પાદન યોજના હેઠળ ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. આ યોજનામાં ઘણા ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે, જેની યાદી નીચે આપેલ છે.
ડિસ્પ્લે મોડ્યુલ
સબ-એસેમ્બલી કેમેરા મોડ્યુલ
પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ એસેમ્બલી (PCBA)
લિથિયમ સેલ એન્ક્લોઝર
રેઝિસ્ટર
કેપેસિટર
ફેરાઇટ, વગેરે.
આ ઘટકોનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને માઇક્રોવેવ, રેફ્રિજરેટર અને ટોસ્ટર જેવા ઘરગથ્થુ ઉપકરણોમાં થાય છે.
ઘટકો ઉત્પાદન યોજના PLI થી કેવી રીતે અલગ છે?
ઈલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિગ સ્કીમ સરકારની અગાઉની પ્રોડક્શન લિક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમથી અલગ છે. જ્યારે PLI સબસિડી ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી છે, ત્યારે ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિગ સ્કીમના પ્રોત્સાહનો ત્રણ મુખ્ય પરિમાણો પર આધારિત છેઃ
વાર્ષિક રોજગાર સર્જન
મૂડી ખર્ચ (મૂડીખર્ચ)
વાર્ષિક ઉત્પાદન
એપલ અને સેમસંગ જેવી કંપનીઓ ભારતમાં વધારાના એસેમ્બલી યુનિટ સ્થાપી રહી હોવા છતાં, દેશનું મૂલ્યવર્ધન લગભગ ૧૫-૨૦% રહે છે. સરકાર આને ૩૦-૪૦% સુધી વધારવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
(12:06 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
