નવી દિલ્હી, તા. 02: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે તેમનું રેકોર્ડ નવમું બજેટ રજૂ કરીને દેશના આર્થિક ભવિષ્યનો રોડમેપ જાહેર કર્યો છે. આગામી સમયમાં અનેક રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ હોવા છતાં, સરકારે કોઈપણ મોટી કર રાહતો આપવાને બદલે લાંબા ગાળાના આર્થિક લક્ષ્યાંકો અને 'કેપેક્સ' (મૂડીખર્ચ) પર પોતાની પકડ મજબૂત રાખી છે. સરકારનું મુખ્ય લક્ષ્ય ભારતને 2047 સુધીમાં ગ્લોબલ સર્વિસ લીડર બનાવવાનું અને રૂપિયાના મૂલ્યને રક્ષણ આપવાનું છે.
બજેટના મુખ્ય આકર્ષણો:
•    ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બુલેટ ટ્રેન: મૂડી ખર્ચમાં 9% નો વધારો કરી તેને રૂ. 12.2 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે. મુંબઈ-અમદાવાદની જેમ હવે બેંગલુરુને હૈદરાબાદ અને ચેન્નાઈ સાથે જોડતા હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર પણ બનાવવામાં આવશે.
•    નવી અર્થવ્યવસ્થા અને AI: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ભારતને અગ્રેસર બનાવવા માટે રૂ. 40,000 કરોડના ખર્ચે 'સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0' લોન્ચ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
•    ડેટા સેન્ટર માટે ટેક્સ હોલિડે: ડિજિટલ ઇન્ડિયાને વેગ આપવા માટે ભારતમાં ડેટા સેન્ટર સ્થાપતી વિદેશી કંપનીઓને 2047 સુધી ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવાનો મોટો નિર્ણય લેવાયો છે.
શેરબજાર અને કરદાતાઓ માટે શું?
બજેટમાં સામાન્ય કરદાતાઓ માટે કોઈ નવા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા નથી. જોકે, ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) વધારવાના પ્રસ્તાવને કારણે શેરબજારમાં નરમાશ જોવા મળી હતી અને સેન્સેક્સ-નિફ્ટીમાં 2% જેટલો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત, વિદેશી રોકાણને આકર્ષવા માટે FEMA ના નિયમોમાં પણ મોટા ફેરફારો કરવાની જાહેરાત કરાઈ છે.
નિષ્કર્ષ:
વડાપ્રધાન મોદીએ આ બજેટને "સુધારા અને વિકાસનું સંકલન" ગણાવ્યું છે, જ્યારે વિપક્ષે તેને નિરાશાજનક અને બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓને અવગણનારું ગણાવ્યું છે. એકંદરે, આ બજેટ 'વિકસિત ભારત' ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે ટેકનોલોજી અને માળખાગત સુવિધાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતું જણાય છે.