મુંબઈ: ભારતના બે સૌથી મોટા આર્થિક કેન્દ્રો, દિલ્હી અને મુંબઈમાં રહેવું હવે કોઈ મોટો પડકાર બની ગયું છે. એક સમયે જે વ્યક્તિનો પગાર છ આંકડામાં (₹1,00,000) હોય તેને સમાજમાં અત્યંત ધનાઢ્ય માનવામાં આવતો હતો, પરંતુ આજે આ રકમ માત્ર પાયાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં જ ખર્ચાઈ જાય છે. મુંબઈના અંધેરી કે બાંદ્રા જેવા વિસ્તારોમાં એક સામાન્ય 2BHK ફ્લેટનું ભાડું જ ₹50,000 થી ₹80,000 સુધી પહોંચી ગયું છે, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે પગારનો અડધોઅડધ હિસ્સો તો માત્ર છત મેળવવામાં જ જતો રહે છે. બાકી વધેલા નાણાંમાં ઘરવખરી, વીજળીના બિલ અને મોંઘા ઇંધણના ખર્ચ વચ્ચે મહિનાના અંતે બચતનો આંકડો શૂન્યની નજીક રહે છે, જેના કારણે લાખો કમાતો વર્ગ પણ પોતાને આર્થિક રીતે અસુરક્ષિત અને "ગરીબ" અનુભવી રહ્યો છે.

માત્ર રહેઠાણ જ નહીં, પણ બદલાતી જીવનશૈલી અને શિક્ષણના વધતા ખર્ચ પણ મધ્યમ વર્ગની કમર તોડી રહ્યા છે. દિલ્હી-એનસીઆર જેવા વિસ્તારોમાં ખાનગી શાળાઓની ફી અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ એટલી મોંઘી થઈ ગઈ છે કે ₹1 લાખના પગારદાર માટે પણ લક્ઝરી તો દૂર, મધ્યમ સ્તરનું જીવન ટકાવી રાખવું મુશ્કેલ છે. નાઈટ ફ્રેન્ક ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, રિયલ એસ્ટેટની વધતી કિંમતોને કારણે હવે આ શહેરોમાં ઘર ખરીદવું એ એક અશક્ય સ્વપ્ન બની રહ્યું છે. મુંબઈમાં ખાવા-પીવાની જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ અન્ય શહેરો કરતા 5-7% વધુ હોવાથી સામાન્ય થાળી પણ હવે મોંઘી થઈ ગઈ છે, પરિણામે લોકો માનસિક તણાવ અને સતત આર્થિક ખેંચતાણનો અનુભવ કરી રહ્યા છે.

આ ભયાનક મોંઘવારી અને મર્યાદિત બચતને કારણે હવે લોકો આ મેટ્રો સિટીઝ પ્રત્યે મોહભંગ થઈ રહ્યા છે. મુંબઈ અને દિલ્હીની સરખામણીએ અમદાવાદ, પુણે અને હૈદરાબાદ જેવા શહેરો હવે વધુ આકર્ષક બની રહ્યા છે, કારણ કે ત્યાં રહેવાનો ખર્ચ 20 થી 30% ઓછો છે અને જીવનની ગુણવત્તા ઘણી સારી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો મહાનગરોમાં ભાડાં અને પાયાની સુવિધાઓ પર અંકુશ નહીં આવે, તો આવનારા સમયમાં પ્રતિભાઓ આ શહેરો છોડીને ટાયર-2 શહેરો તરફ પલાયન કરી જશે. આજે સ્થિતિ એવી છે કે ₹1 લાખ કમાતી વ્યક્તિ જો બીમાર પડે અથવા પરિવારમાં કોઈ પ્રસંગ આવે, તો તેણે લોન લેવી પડે તેવી નોબત આવી જાય છે, જે આજના આધુનિક અર્થતંત્રની વરવી વાસ્તવિકતા છે.