છેલ્લા દસ વર્ષમાં ભારતમાં ૯૩,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ
સૌથી વધુ યુપી અને મધ્યપ્રદેશમાં જે શિક્ષણ પ્રણાલી પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે : મહારાષ્ટ્ર, બિહાર, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા મુખ્ય રાજ્યોમાં પણ સેંકડોથી એક હજારથી વધુ શાળાઓ બંધ થયાના અહેવાલ
નવી દિલ્હી, તા.૩: છેલ્લા દસ વર્ષમાં દેશની શિક્ષણ પ્રણાલી અંગે એક ચોંકાવનારી તસવીર સામે આવી છે. સંસદમાં રજૂ કરાયેલી માહિતી મુજબ, સમગ્ર ભારતમાં ૯૩,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ છે. આ માહિતી કેન્દ્રીય શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી જયંત ચૌધરીએ લોકસભામાં એક પ્રશ્નના જવાબમાં આપી હતી. આ પ્રશ્ન રાજસ્થાનના સીકરથી સીપીઆઈ(એમ) સાંસદ અમરા રામે ઉઠાવ્યો હતો. ડેટા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે દાયકાના શરૂઆતના વર્ષોમાં સૌથી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ હતી.
સરકારી માહિતી અનુસાર, સૌથી ખરાબ પરિસ્થિતિ ૨૦૧૪-૧૫ અને ૨૦૧૯-૨૦ની વચ્ચે હતી. આ છ વર્ષોમાં, દેશભરમાં ૭૦,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી, જે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ સંખ્યા છે. આ પછી, કોવિડ-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન અને તે પછીના વર્ષોમાં, એટલે કે, ૨૦૨૦-૨૧ અને ૨૦૨૪-૨૫ ની વચ્ચે, ૧૮,૭૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ. જ્યારે ગતિ થોડી ધીમી પડી ગઈ હોય, તો પણ શાળાઓ બંધ થવાની પ્રક્રિયા યથાવત રહી.
કયા રાજ્યમાં કેટલી શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી?
રાજ્યોને જોતાં, ઉત્તર પ્રદેશ સૌથી આગળ હતું, અહીં લગભગ ૨૪,૬૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ હતી, જે દેશમાં સૌથી વધુ છે. મધ્યપ્રદેશ લગભગ ૨૨,૪૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ હતી. ઓડિશા, ઝારખંડ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં પણ હજારો શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ. ઝારખંડમાં ૫,૦૦૦ થી વધુ, ઓડિશામાં લગભગ ૫,૪૦૦ અને રાજસ્થાનમાં ૨,૫૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ.
મહારાષ્ટ્ર, બિહાર, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા મુખ્ય રાજ્યોમાં પણ સેંકડોથી એક હજારથી વધુ શાળાઓ બંધ થયાના અહેવાલ છે. નોંધનીય છે કે, પશ્ચિમ બંગાળમાં શાળાઓની કુલ સંખ્યામાં વધઘટ થઈ રહી છે, છતાં પણ આ સંખ્યામાં લગભગ એક હજારનો ઘટાડો થયો છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં બગડતી પરિસ્થિતિ : તાજેતરના વર્ષોમાં, મધ્યપ્રદેશ ફરીથી માર્ગ મોકળો કરે છે, લગભગ ૬,૯૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પણ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક હતી, લગભગ ૪,૪૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળમાં એક હજારથી વધુ શાળાઓ પ્રભાવિત થઈ છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્ર અને હિમાચલ પ્રદેશમાં સેંકડો શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ છે.
પછાત વિસ્તારોમાં શિક્ષણનું સ્તર ઘટતું રહ્યું છે : આ આંકડા ઘણા રાજ્યોમાં પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યા છે. મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોમાં શાળાઓ બંધ થવાને લઈને અગાઉ વિવાદો ફાટી નીકળ્યા છે. જો કે, રાજ્ય સરકારો શાળાઓ બંધ થવાની દાવો કરેલી સંખ્યાને સંપૂર્ણપણે સ્વીકારતી નથી. દરમિયાન, શિક્ષણ કાર્યકરો અને સામાજિક સંગઠનો આને શિક્ષણ વિરોધી પગલું કહી રહ્યા છે. તેઓ કહે છે કે શાળા બંધ થવાથી શિક્ષણ વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે, ખાસ કરીને ગ્રામીણ અને ગરીબ સમુદાયોના બાળકો માટે.
સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આ આંકડા સૂચવે છે કે સરકાર અને શિક્ષણ પ્રણાલીએ આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી ઉકેલવાની જરૂર છે. તેઓ શાળાઓ બંધ થવા પાછળના કારણોને સમજવા અને ભવિષ્યમાં બાળકોના શિક્ષણ પર બોજ ન નાખવાની ખાતરી કરવાની આશા રાખે છે.
(3:45 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
