વોશિંગ્‍ટન, તા.૪: ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચેની વ્‍યૂહાત્‍મક ભાગીદારી હવે એક નવી ઊંચાઈએ પહોંચી છે, જેનો સીધો સંકેત વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર અને અમેરિકી સેક્રેટરી ઓફ સ્‍ટેટ માર્કો રુબિયો વચ્‍ચેની તાજેતરની મુલાકાત પરથી મળે છે. વોશિંગ્‍ટનમાં યોજાયેલી આ હાઈ-પ્રોફાઈલ બેઠકે માત્ર દ્વિપક્ષીય સંબંધોને જ મજબૂત નથી કર્યા, પરંતુ બેઇજિંગમાં શી જિનપિંગ સરકાર માટે જોખમની ઘંટડી પણ વગાડી છે. રાષ્‍ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પ અને પીએમ મોદી વચ્‍ચે થયેલા નવા વેપાર કરાર હેઠળ ભારતીય સામાન પરના ટેરિફમાં થયેલો ૧૮% નો ઘટાડો એ ચીન માટે એક મોટો આર્થિક ફટકો માનવામાં આવે છે, કારણ કે હવે વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય ઉત્‍પાદનો વધુ સ્‍પર્ધાત્‍મક બનશે અને અમેરિકા તેની ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ભારત તરફ વળ્‍યું છે.

આ મુલાકાતનો સૌથી મહત્‍વનો પક્ષ ક્રિટિકલ મિનરલ્‍સ (મહત્‍વપૂર્ણ ખનીજો) પરનો સહયોગ છે. આધુનિક યુગના હથિયારો, સેમિકન્‍ડક્‍ટર અને ગ્રીન એનર્જી માટે જરૂરી એવા ખનીજો પર અત્‍યાર સુધી ચીનનો એકહથ્‍થુ ઈજારો રહ્યો છે, પરંતુ હવે ભારત અને અમેરિકા આ ક્ષેત્રમાં સાથે મળીને સંશોધન અને સપ્‍લાય ચેઈન મજબૂત કરવા સંમત થયા છે. આજે યોજાનારી પ્રથમ ક્રિટિકલ મિનરલ્‍સ મંત્રીસ્‍તરીય બેઠક, જેનું ઉદ્ધાટન યુએસ ઉપરાષ્‍ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્‍સ કરવાના છે, તે ચીનના એકાધિકારને તોડવાની દિશામાં એક મોટું ડગલું છે. રુબિયો અને જયશંકર વચ્‍ચેની વાતચીતમાં ક્‍વાડ દ્વારા ઈન્‍ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા વધારવાની કટિબદ્ધતાએ પણ ચીની વ્‍યૂહરચનાકારોના તણાવમાં વધારો કર્યો છે.

માત્ર મુત્‍સદ્દીગીરી જ નહીં, પણ આર્થિક મોરચે પણ ભારત પાછળ નથી. ડૉ. જયશંકરે અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્‍કોટ બેસન્‍ટ સાથેની મુલાકાત દ્વારા રોકાણ અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં નવી શકયતાઓના દ્વાર ખોલ્‍યા છે. ભારતની મેક ઈન ઈન્‍ડિયા પહેલને હવે અમેરિકાના ટેરિફ ઘટાડાથી સીધો વેગ મળશે, જેનાથી દેશમાં રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે. અમેરિકાનું આ પગલું સાબિત કરે છે કે તે ભારતને માત્ર એક મિત્ર તરીકે જ નહીં, પરંતુ એશિયામાં એક મજબૂત આર્થિક અને લશ્‍કરી કાઉન્‍ટર-વેઈટ તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આ બદલાતા સમીકરણો ભવિષ્‍યમાં વિશ્વના ભૌગોલિક રાજકારણને નવી દિશા આપશે તે નક્કી છે.

શું તમે ઈચ્‍છો છો કે હું આ ક્રિટિકલ મિનરલ્‍સ કયા છે અને તે ભારતના ઉદ્યોગો માટે કેમ જરૂરી છે તેનું વિગતવાર વિશ્‍લેષણ કરું?