તિરુવનંતપુરમ, તા.5: દેશમાં ગ્રામીણ રોજગારીનો પર્યાય ગણાતી 'મનરેગા' (MGNREGS) યોજનાના સ્થાને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા નવા 'વિકાસ ભારત - ગ્રામીણ' (VB-G RAMG) મિશન સામે કેરળ સરકારે બાયો ચડાવી છે. ગુરુવારે કેરળ વિધાનસભામાં એક વિશેષ ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં નવા કાયદાને તુરંત પાછો ખેંચવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
કેરળના સ્થાનિક સ્વરાજ્ય મંત્રી એમ.બી. રાજેશ દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ ઠરાવમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે નવી સિસ્ટમથી ગરીબ મજૂરોનો 'રોજગારનો અધિકાર' છીનવાઈ જશે. અત્યાર સુધી મનરેગા હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર વેતનનો મોટો હિસ્સો ભોગવતી હતી, પરંતુ નવા નિયમ મુજબ જો કામના દિવસો વધે તો તેનો સંપૂર્ણ ખર્ચો રાજ્ય સરકારોએ ઉઠાવવો પડશે. આ શરતને કારણે કેરળ જેવા રાજ્ય પર અંદાજે ₹3,500 કરોડનો વધારાનો આર્થિક બોજ આવવાની શક્યતા છે.
કેરળમાં રોજગારીની સ્થિતિ અને આંકડા
કેરળમાં આશરે 40 લાખ પરિવારો આ યોજના સાથે જોડાયેલા છે. રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 50 દિવસની સામે કેરળ પોતાના નાગરિકોને સરેરાશ 66 દિવસનું કામ પૂરું પાડે છે. રાજ્ય સરકારનું કહેવું છે કે તેઓ 'ટ્રાઈબલ પ્લસ' જેવી યોજનાઓ દ્વારા આદિવાસીઓને વધારાના 100 દિવસનું કામ આપે છે અને મજૂરોને તહેવાર ભથ્થું પણ આપે છે. હવે કેન્દ્રના નવા નિયમોને કારણે આ કલ્યાણકારી પ્રવૃત્તિઓ પર જોખમ ઊભું થયું છે.
શું છે વિવાદનું મુખ્ય કારણ?
નવી યોજના (VB-G RAMG) હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર માત્ર એક 'માનક ફાળવણી' નક્કી કરશે. જેમાં 40% હિસ્સો રાજ્યએ આપવાનો રહેશે. જો શ્રમિકોને નક્કી કરેલા દિવસોથી વધુ કામ આપવું હોય, તો રાજ્ય સરકારે પોતાના ખિસ્સામાંથી 100% રકમ આપવી પડશે. કેરળ સરકારનું માનવું છે કે આ સંઘીય માળખા પર પ્રહાર છે અને તેનાથી રાજ્યોની નાણાકીય સ્થિતિ કથળશે. વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે પણ આ ઠરાવ બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.
વિગતો:
•    જૂની યોજના: MGNREGS (અધિકાર આધારિત અભિગમ).
•    નવી યોજના: VB-G RAMG (રાજ્યો પર વધુ આર્થિક બોજ).
•    કેરળની વિશેષતા: મનરેગા કામદારો માટે વેલ્ફેર બોર્ડ બનાવનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય.
•    આર્થિક ફટકો: કેરળને વાર્ષિક ₹3,500 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ.