નવી દિલ્હી:  વૈશ્વિક રાજકારણના મંચ પર ક્યારેક હજારો શબ્દોના ભાષણો જે કામ નથી કરી શકતા, તે કામ ગણિતનો એક નાનકડો આંકડો કરી જાય છે. તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય ઉત્પાદનો પરના ટેરિફ ઘટાડીને 18% કરવાની જાહેરાત કરી, જે સાંભળતા જ પાકિસ્તાની ગલીઓમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો છે. આનું કારણ માત્ર આર્થિક નથી, પણ માનસિક ફટકો છે. પાકિસ્તાન હજુ પણ 19% ટેરિફના બોજ હેઠળ છે. આ માત્ર 1% નો તફાવત નથી, પરંતુ તે સાબિત કરે છે કે અમેરિકાની નજરમાં ભારતનું કદ પાકિસ્તાન કરતાં ઘણું ઊંચું છે. પાકિસ્તાન જે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર અને ટ્રમ્પની વાહવાહીના સપના જોતું હતું, તે આ એક આંકડાએ ક્ષણભરમાં તોડી નાખ્યા છે.

પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી એવા ભ્રમમાં હતું કે તેણે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને રીઝવવાની કળા હસ્તગત કરી લીધી છે. સોશિયલ મીડિયા પર અત્યારે પાકિસ્તાની જનતા પોતાની જ સરકાર પર માછલાં ધોઈ રહી છે. લોકો પૂછી રહ્યા છે કે અમેરિકાની આટલી ગુલામી કર્યા પછી પણ જો ભારતને પ્રાધાન્ય મળે, તો પાકિસ્તાનની વિદેશ નીતિનો અર્થ શું? બીજી તરફ, ભારતની વ્યૂહરચના એકદમ અલગ અને ગંભીર રહી છે. વડાપ્રધાન મોદીએ વ્યક્તિગત પ્રશંસાને બદલે સંસ્થાકીય સંબંધો અને મજબૂત અર્થતંત્રના જોરે અમેરિકા સાથે સોદાબાજી કરી. અહેવાલો મુજબ, ભારતે ક્યારેય ટ્રમ્પ સામે નમીને વાત નથી કરી, બલ્કે પોતાના આર્થિક હિતોને હંમેશા સર્વોપરી રાખ્યા છે.

આ ઘટના પાકિસ્તાન માટે એક મોટો બોધપાઠ છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો 'લાઈક્સ' કે 'પ્રશંસા' થી નથી ચાલતા, પણ દેશના આર્થિક વજનથી ચાલે છે. ભારતે પોતાની નિર્ભરતા કોઈ એક દેશ પર રાખવાને બદલે યુરોપિયન યુનિયન અને યુકે સાથે પણ મજબૂત વેપાર કરારો કર્યા છે. પાકિસ્તાને નિકટતાને પોતાની તાકાત માની લીધી, જ્યારે ભારતે પોતાના વિકલ્પો વધારીને પોતાની શક્તિ સાબિત કરી. 18% વિરુદ્ધ 19% નો આ જંગ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે દક્ષિણ એશિયાનો અસલી બોસ કોણ છે. હવે પાકિસ્તાને માત્ર આંકડાઓ સાથે નહીં, પણ પોતાની નિષ્ફળ રાજદ્વારી વ્યૂહરચના સાથે લડવું પડશે.