નવી દિલ્હી: બોલિવૂડ અભિનેતા અને ઉદ્યોગસાહસિક વિવેક ઓબેરોય માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે વિવેક ઓબેરોયના 'પર્સનાલિટી રાઈટ્સ' (વ્યક્તિત્વ અધિકારો) ને સુરક્ષિત કરતા એક વચગાળાનો આદેશ પસાર કર્યો છે. કોર્ટે અજાણ્યા લોકો (જોન ડો) સહિત અનેક પ્રતિવાદીઓને અભિનેતાના નામ, અવાજ, ઈમેજ કે તેના જેવા દેખાતા આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) જનરેટેડ કન્ટેન્ટ અને ડીપફેક વીડિયોના ઉપયોગ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
જસ્ટિસ તુષાર રાવ ગેડેલાએ અવલોકન કર્યું હતું કે વિવેક ઓબેરોય એક જાણીતા અભિનેતા છે અને તેમની વર્ષોની કારકિર્દી તેમજ સામાજિક કાર્યોને કારણે તેમની એક અલગ ઓળખ છે. જો તેમની પરવાનગી વગર તેમના અવાજ કે ચહેરાનો ઉપયોગ કરીને ભ્રામક જાહેરાતો કે વીડિયો બનાવવામાં આવે, તો તેનાથી તેમની પ્રતિષ્ઠાને ન પૂરી શકાય તેવું નુકસાન થઈ શકે છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પ્રકારનું શોષણ આર્થિક વળતરથી ભરપાઈ કરી શકાય તેમ નથી.
વિવેક ઓબેરોય તરફથી એડવોકેટ સના રઈસ ખાને રજૂઆત કરી હતી કે સોશિયલ મીડિયા પર ફેક એકાઉન્ટ્સ બનાવીને અને AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને અભિનેતાના ચહેરાને મોર્ફ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલીક જગ્યાએ તો વાંધાજનક કન્ટેન્ટ બનાવીને તેનો વ્યવસાયિક ઉપયોગ પણ કરવામાં આવતો હતો. નોંધનીય છે કે અગાઉ પવન કલ્યાણ, સુનિલ ગાવસ્કર અને અમિતાભ બચ્ચન જેવા દિગ્ગજો માટે પણ કોર્ટે આવા જ સુરક્ષાત્મક આદેશો આપ્યા છે.
 
શું છે આ 'પર્સનાલિટી રાઈટ્સ'?
•    અધિકાર: કોઈપણ સેલિબ્રિટીને તેમના નામ, અવાજ, હસ્તાક્ષર અથવા ચહેરાના વ્યવસાયિક ઉપયોગ પર નિયંત્રણ રાખવાનો કાયદેસરનો હક છે.
•    ડીપફેક પર લગામ: આ આદેશ બાદ હવે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સે વિવેક ઓબેરોયના નામ કે ફોટાવાળા ભ્રામક વીડિયો અને પોસ્ટ્સ દૂર કરવી પડશે.
•    ડિજિટલ સુરક્ષા: આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સના જમાનામાં કલાકારોની ઓળખ ચોરી થતી અટકાવવા માટે આ એક મોટું પગલું ગણાય છે.