નવી દિલ્હી / વોશિંગ્ટન:વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ભારત અત્યારે એક એવી મજબૂત સ્થિતિમાં છે જ્યાં તે અમેરિકા અને રશિયા બંને સાથે પોતાની શરતો પર સંબંધો જાળવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં ભારતે અમેરિકા સાથે જે રીતે વેપારી સોદાબાજી કરી છે, તેને નિષ્ણાતો 'માસ્ટર ગેમ' ગણાવી રહ્યા છે. એક તરફ અમેરિકાએ ભારત પરના અમુક ટેરિફ (આયાત જકાત) ઘટાડવાની દિશામાં નમતું જોખ્યું છે, તો બીજી તરફ ભારતે રશિયા સાથેની તેની દાયકાઓ જૂની મિત્રતાને પણ આંચ આવવા દીધી નથી.
શું છે આ સમગ્ર 'ગેમ'?
 * ટેરિફમાં રાહત: અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પુનરાગમન બાદ એવી આશંકા હતી કે વેપાર યુદ્ધ વધશે. પરંતુ ભારતે કુનેહપૂર્વક વાટાઘાટો કરીને ભારતીય નિકાસકારો પરના ટેરિફમાં મોટી રાહત મેળવી લીધી છે. આનાથી ભારતીય સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને અન્ય ઉત્પાદનોને અમેરિકી બજારમાં સીધો ફાયદો થશે.
 * રશિયા સાથે મજબૂત મિત્રતા: અમેરિકાના દબાણ છતાં ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે રશિયા તેનો વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે. સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ હોય કે સંરક્ષણ સોદા, ભારતે પશ્ચિમી દેશોની નારાજગી વહોર્યા વગર રશિયા સાથેના વ્યવહાર ચાલુ રાખ્યા છે.
 * બેલેન્સિંગ એક્ટ: ભારત અત્યારે 'ગ્લોબલ સાઉથ'ના અવાજ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. રશિયા સાથે એસ-400 જેવી મિસાઈલ ડીલ ચાલુ રાખીને પણ અમેરિકા સાથે આધુનિક ટેકનોલોજી અને ડ્રોન ડીલ ફાઈનલ કરવી એ ભારતની વિદેશ નીતિની મોટી સફળતા છે.
અમેરિકા કેમ નમ્યું?
ચીનને કાબૂમાં રાખવા માટે અમેરિકાને ભારત જેવા મજબૂત લોકશાહી દેશની જરૂર છે. આ જ મજબૂરીનો ફાયદો ઉઠાવીને ભારતે પોતાના આર્થિક હિતો સાધ્યા છે. ટૂંકમાં, ભારતે સાબિત કરી દીધું છે કે હવે તે કોઈ એક પક્ષના દબાણમાં આવીને કામ કરતું નથી, પરંતુ 'ઇન્ડિયા ફર્સ્ટ' ની નીતિ પર ચાલે છે.
આ જીત માત્ર આર્થિક નથી પરંતુ રાજદ્વારી સ્તરે ભારતનું કદ કેટલું વધ્યું છે તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.