નવી દિલ્હી : ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ના પ્રથમ નવ મહિનાના આંકડા દર્શાવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર બજેટમાં ફાળવેલી રકમનો પૂરેપૂરો ઉપયોગ કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
 * કુલ ૫૩ મુખ્ય યોજનાઓમાંથી મોટાભાગની યોજનાઓમાં ખર્ચનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું છે.
 * આ યોજનાઓ માટે કુલ રૂ. ૫ લાખ કરોડથી વધુની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી વર્ષના અંત સુધીમાં માત્ર ૭૪.૪% (રૂ. ૩.૮ લાખ કરોડ) ખર્ચાય તેવી સંભાવના છે.
આ યોજનાઓમાં થયો સૌથી ઓછો (૪૦% થી ઓછો) ખર્ચ
કેટલીક એવી યોજનાઓ છે જેમાં સરકાર ફાળવેલી રકમના અડધા નાણાં પણ વાપરી શકી નથી:
 * PM કૃષિ સિંચાઈ યોજના: રૂ. ૮૫૦ કરોડના બજેટ સામે માત્ર રૂ. ૧૫૦ કરોડનો જ અંદાજિત ખર્ચ (મોટો ફટકો).
 * જળ જીવન મિશન: પીવાના પાણીની યોજનામાં પણ નાણાં રિલીઝ કરવામાં ઢીલી નીતિ.
 * PM e-Bus સેવા અને PMAY (અર્બન): શહેરી વિકાસ અને પરિવહનની યોજનાઓમાં ખર્ચનો ગ્રાફ નીચો રહ્યો છે.
 * ધરતી આબા જનજાતિય ગ્રામ ઉત્કર્ષ અભિયાન: આદિવાસી કલ્યાણની યોજનાઓમાં પણ લક્ષ્યાંક અધૂરો.

ક્યાં પૂરેપૂરો ખર્ચ થયો? (સફળ પાસું)
કેટલીક યોજનાઓ એવી પણ છે જ્યાં સરકારે બજેટ કરતા વધુ અથવા પૂરતો ખર્ચ કર્યો છે:
 * મનરેગા (MGNREGA): ગ્રામીણ રોજગારી માટે ૧૦૦% થી વધુ ખર્ચ.
 * આરોગ્ય અને શિષ્યવૃત્તિ: હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પ્રી-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિમાં બજેટ મુજબની રકમ વપરાઈ છે.
 * કુદરતી ખેતી મિશન: રાષ્ટ્રીય કુદરતી ખેતી મિશનમાં પણ ખર્ચનું પ્રમાણ સારું રહ્યું છે.
જનતા પર શું અસર પડશે?
જ્યારે બજેટના નાણાં વપરાતા નથી, ત્યારે તેની સીધી અસર સામાન્ય નાગરિકો પર પડે છે:
 * ખેડૂતોને સિંચાઈના લાભો મોડા મળે છે.
 * પીવાના પાણી અને ઘરના સપના પૂરા થવામાં વિલંબ થાય છે.
 * શિક્ષણ અને આદિવાસી વિકાસના કામો અટકી પડે છે.