<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 10th February 2026

રૂસમાં ભણતાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સૌથી વધુ ફરિયાદો

વિદેશોમાં અભ્‍યાસ કરવા ભારતીય છાત્રો જાય છે પણ ત્‍યાં તેને વંશીય ભેદભાવ અને શોષણનો સામનો કરવો પડે છે : સૌથી વધુ છાત્રોની ફરિયાદો રૂસથીઃ છાત્રોની સુરક્ષા જોખમમાં: વિદેશ મંત્રાલયના ચૌંકાવનારા આંકડા

નવી દિલ્‍હી,તા.૧૦: રશિયામાં છરીના હુમલામાં ચાર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા છે, જેનાથી દેશમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારો પર સ્‍પષ્ટ ધ્‍યાન દોરવામાં આવ્‍યું છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સ્‍તરે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલી શોષણ અને વંશીય ભેદભાવની ૫૦% થી વધુ ફરિયાદો રશિયામાંથી આવે છે, જેમાં મોસ્‍કો સૌથી મોટું કેન્‍દ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. આવી ફરિયાદોના સંદર્ભમાં રશિયા પછી ફ્રાન્‍સ, જ્‍યોર્જિયા, કિર્ગિસ્‍તાન, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ અને જર્મની આવે છે.

ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૫ માં ૧૯૬ દેશોમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ શોષણ, ઉત્‍પીડન અને વંશીય ભેદભાવની આશરે ૩૫૦ ફરિયાદો નોંધાવી હતી. આમાંથી ૨૦૦ થી વધુ ફરિયાદો ફક્‍ત રશિયામાંથી આવી હતી. તે ગંભીર ચિતાનો વિષય છે કે છેલ્‍લા ત્રણ વર્ષમાં આવા કેસોમાં તીવ્ર વધારો થયો છે, ૨૦૨૩ માં ૬૮ ફરિયાદો હતી જે ૨૦૨૪ માં ૭૮ થઈ હતી, અને પછી ૨૦૨૫ માં ૨૦૧ થઈ ગઈ છે.

NEW ERA EDUCATION માં પ્રકાશિત એક વાર્તા અનુસાર, તેની વૈવિધ્‍યસભર પરંપરાઓ, વિશાળ અને સમૃદ્ધ સંસ્‍કૃતિ સાથે, રશિયામાં MBBS નો અભ્‍યાસ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓમાં વધુને વધુ લોકપ્રિય બની રહ્યો છે. રશિયા વિદેશમાં MBBS અભ્‍યાસ માટે એક અગ્રણી સ્‍થળ છે, ખાસ કરીને ભારતીય તબીબી વિદ્યાર્થીઓમાં. ભારતીય તબીબી વિદ્યાર્થીઓ ઘણા કારણોસર રશિયામાં MBBS નો અભ્‍યાસ કરવાનું પસંદ કરે છે, જેમાંથી એક સસ્‍તા બજેટમાં ગુણવત્તાયુક્‍ત તબીબી શિક્ષણ છે.

રશિયા વિશ્વનો સૌથી મોટો દેશ છે. ૧૧ સમય ઝોનમાં ફેલાયેલો, તેની વસ્‍તી ૧૪૦ મિલિયનથી વધુ લોકો છે અને લગભગ ૨૦૦ વંશીય જૂથો લગભગ ૧૦૦ ભાષાઓ બોલે છે. ખૂબ જ વિવિધતા સાથે, રશિયા એક વૈવિધ્‍યસભર રાષ્ટ્ર છે જે તેની અદભુત સુંદરતા માટે જાણીતું છે, ભવ્‍ય શહેરોથી લઈને જંગલો, નદીઓ અને પર્વતીય પ્રદેશો સુધી.

જ્‍યારે રશિયામાં ફક્‍ત એક જ રાષ્ટ્રીય ભાષા છે, ત્‍યારે તેની પાસે ૩૫ સત્તાવાર ભાષાઓ પણ છે જે સમગ્ર દેશમાં માન્‍ય છે અને મોટાભાગની વસ્‍તી દ્વારા બોલાય છે. અંગ્રેજીમાં ઉપલબ્‍ધ અભ્‍યાસક્રમો શોધવાનું વધુને વધુ સામાન્‍ય બની રહ્યું છે, ખાસ કરીને અનુસ્‍નાતક MBBS અભ્‍યાસક્રમો માટે.

જોકે, જો તમે અંગ્રેજીમાં અભ્‍યાસ કરી શકો છો, તો પણ રશિયામાં તમારા MBBS અભ્‍યાસ દરમિયાન સ્‍થાનિક લોકો સાથે વાતચીત સુધારવા માટે તમારે રશિયન શીખવા માટે દરેક શક્‍ય પ્રયાસ કરવો જોઈએ. રશિયાની ૮૧ ટકા વસ્‍તી તેમની પ્રાથમિક ભાષા તરીકે રશિયન બોલે છે, જેનાથી સ્‍થાનિકો અને અન્‍ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરવાનું સરળ બને છે.

રૂબલ એ રશિયાનું ચલણ છે. રહેવાનો ખર્ચ સંપૂર્ણપણે દરેક વિદ્યાર્થીની જીવનશૈલી પર આધાર રાખે છે. આરોગ્‍ય વીમો એ પણ ધ્‍યાનમાં લેવા જેવો બીજો ખર્ચ છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓએ આ વિશે ચિતા કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે રશિયન મેડિકલ યુનિવર્સિટીઓ બધા નોંધાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓને આરોગ્‍ય વીમો પૂરો પાડે છે. દરેક વિદેશી વિદ્યાર્થી માટે આ હોવું ફરજિયાત છે, અને આગમન પહેલાં તેની વ્‍યવસ્‍થા કરવી શ્રેષ્ઠ છે.

ટાઈમ્‍સ ઓફ ઈન્‍ડિયાના અહેવાલ મુજબ, રશિયામાં મોટાભાગના ભારતીય મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ રાજસ્‍થાન, ગુજરાત, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, કેરળ અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્‍યોના છે.

જોકે રશિયા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે, ખાસ કરીને તબીબી શિક્ષણ મેળવનારાઓ માટે સૌથી લોકપ્રિય સ્‍થળોમાંનું એક છે, તેની પ્રમાણમાં ઓછી ટ્‍યુશન ફી અને સરળ પ્રવેશ પ્રક્રિયાઓને કારણે, ફરિયાદોમાં તીવ્ર વધારાને કારણે ગંભીર સુરક્ષા ચિતાઓ ઉભી થઈ છે.

રશિયાના વિદ્યાર્થીઓ જણાવે છે કે અન્‍ય દેશોના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા તેમની સાથે ઘણીવાર ભેદભાવ કરવામાં આવે છે. કેટલાકે યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા માનસિક સતામણીનો પણ આરોપ લગાવ્‍યો છે, જેમાં નાના મુદ્દાઓ અથવા ઉલ્‍લંઘન માટે હકાલપટ્ટીની ધમકીઓનો સમાવેશ થાય છે.

તેઓએ કહ્યું કે તેમની ઘણી ફરિયાદો યુનિવર્સિટીઓ તરફથી બદલો લેવાના ડરથી અથવા વિઝા અને ઇમિગ્રેશન ગૂંચવણોને કારણે સત્તાવાર ચેનલો સુધી પહોંચતી નથી.

મોસ્‍કોની બશ્‍કિર સ્‍ટેટ મેડિકલ યુનિવર્સિટીના સ્‍નાતક કનિષ્‍કે જણાવ્‍યું હતું કે, મારા છઠ્ઠા વર્ષમાં, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના એક જૂથે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર હુમલો કર્યો અને ડોર્મિટરીના રસોડામાં નાની ઝઘડા પર તેમને છરીઓથી ધમકી આપી.

આવી ઘણી ઘટનાઓ ક્‍યારેય નોંધાતી નથી કારણ કે વિદ્યાર્થીઓને નિશાન બનાવવામાં આવશે અથવા હાંકી કાઢવાનો ડર છે, તેમણે કહ્યું. રશિયામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સામે વંશીય ભેદભાવ ઓલ એફએમજી કોઓર્ડિનેટર ડી. કૌશલે જણાવ્‍યું હતું કે વિદેશી મેડિકલ ગ્રેજ્‍યુએટ્‍સ એસોસિએશનના સભ્‍યોએ રશિયામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે વ્‍યાપક વંશીય ભેદભાવ, મૌખિક દુર્વ્‍યવહાર અને સંસ્‍થાકીય સમર્થનનો અભાવ સ્‍વીકાર્યો છે.

ફરિયાદોને ભાગ્‍યે જ ગંભીરતાથી લેવામાં આવે છે. યુનિવર્સિટીઓ ઘણીવાર તેમને અવગણતી હોવાથી વિદ્યાર્થીઓ શાંતિથી પીડાય છે.

રશિયાને બદલે કિર્ગિસ્‍તાન અને કઝાકિસ્‍તાન જઈ રહ્યા છે તેમણે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે રશિયન નિયમો પ્રતિ સંસ્‍થા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્‍યા આશરે ૨૦૦ સુધી મર્યાદિત કરે છે, પરંતુ કેટલીક યુનિવર્સિટીઓ ૧,૨૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપે છે અને પછીથી તેમને કાઢી મૂકે છે, ક્‍યારેક છઠ્ઠા વર્ષમાં પણ, જે નિયમોનું ઉલ્‍લંઘન કરે છે. ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે કઝાકિસ્‍તાન અને કિર્ગિસ્‍તાન પસંદ કરી રહ્યા છે. આ મુદ્દાઓને કારણે, તાજેતરના વર્ષોમાં રશિયા પસંદ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્‍યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, ઓછામાં ઓછા ૫૦%.

(9:51 AM IST)