નવી દિલ્હી : તા.૧૦: દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણ અને અર્થતંત્રમાં એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતનો પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશ હવે અમેરિકા સાથેના વ્યાપારી સંબંધોને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જઈ રહ્યો છે. તાજેતરમાં થયેલા યુએસ-બાંગ્લાદેશ ટ્રેડ ડીલ મુજબ, બાંગ્લાદેશે અમેરિકાના ઔદ્યોગિક અને કૃષિ ઉત્પાદનોને પોતાના બજારમાં પ્રાધાન્ય આપવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, આ સમજૂતીની કેટલીક કલમો ભારત માટે મોટો આર્થિક ફટકો સાબિત થઈ શકે તેમ છે.
આ કરાર હેઠળ બાંગ્લાદેશ હવે અમેરિકાથી આવતા રસાયણો, મશીનરી, મોટર વાહનોના પાર્ટ્સ અને ખાસ કરીને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (ICT) સાધનોને વધુ સારી માર્કેટ એક્સેસ આપશે. એટલું જ નહીં, અમેરિકાના સોયા ઉત્પાદનો, ડેરી પ્રોડક્ટ્સ, બીફ, મરઘાં, બદામ અને ફળો જેવા કૃષિ ઉત્પાદનો પણ હવે બાંગ્લાદેશમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ થશે. અત્યાર સુધી બાંગ્લાદેશ આમાંથી ઘણી ચીજો માટે ભારત પર નિર્ભર હતું, પરંતુ આ નવી ડીલથી ભારતની નિકાસમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
બાંગ્લાદેશ માટે શું બદલાશે?
આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી બાંગ્લાદેશી ઉદ્યોગોને અમેરિકાની આધુનિક ટેકનોલોજી અને તબીબી સાધનો સસ્તા ભાવે મળશે. આનાથી સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે અને ગ્રાહકોને ગુણવત્તાયુક્ત વસ્તુઓ મળી રહેશે. વધુમાં, આ સમજૂતીથી બાંગ્લાદેશ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં પોતાની ભૂમિકા મજબૂત કરી શકશે, જે તેને પ્રાદેશિક સ્તરે ભારત માટે એક મજબૂત હરીફ તરીકે ઉભરી આવવામાં મદદ કરશે.
ભારત માટે કેમ છે ચિંતાનો વિષય?
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે વર્ષોથી ગાઢ વ્યાપારી સંબંધો રહ્યા છે. જો બાંગ્લાદેશ અમેરિકાને 'પસંદગીની બજાર એક્સેસ' (Market Access) આપે છે, તો ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો અને મશીનરી માટે ત્યાં ટકી રહેવું મુશ્કેલ બનશે. ખાસ કરીને ડેરી અને મરઘાં ઉદ્યોગમાં અમેરિકાની સ્પર્ધા ભારતીય નિકાસકારોના બજેટને ખોરવી શકે છે.