નવી દિલ્હી:આજે ભલે સ્માર્ટફોન અને ઓટીટી પ્લેટફોર્મનો જમાનો હોય, પણ એક સમય એવો હતો જ્યારે ફિલ્મો માત્ર સિનેમા હોલના પડદા પર જ નહીં, પણ ઘરના ખૂણામાં રાખેલા એક નાનકડા લાકડાના બોક્સમાં પણ ‘જોવાતી’ હતી. આપણે તેને રેડિયો કહેતા. રેડિયો અને હિન્દી સિનેમાનો સંબંધ ૧૦૦ વર્ષ જૂનો છે. ૧૩ ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે વિશ્વ રેડિયો દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, ત્યારે એ યાદો તાજી થાય છે જ્યારે રેડિયોના માધ્યમથી ફિલ્મી ગીતો અને સંવાદો લોકોના હૃદય સુધી પહોંચતા હતા.
 ભારતમાં રેડિયોનું નિયમિત પ્રસારણ ૧૯૩૦ના દાયકાના અંતમાં વેગ પકડ્યું હતું. યોગાનુયોગ એ જ સમયે એટલે કે ૧૯૩૧માં ભારતની પ્રથમ બોલતી ફિલ્મ ‘આલમ આરા’ રિલીઝ થઈ હતી. ફિલ્મોમાં અવાજ આવવાની શરૂઆત થઈ અને રેડિયોએ તે અવાજને દેશના ગામડે ગામડે પહોંચાડવાનું કામ કર્યું. રેડિયોએ શરૂઆતથી જ સિનેમાને એક એવું પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું, જેના કારણે ફિલ્મી ગીતો લોકપ્રિયતાના શિખરે પહોંચ્યા.
એ જમાનામાં ‘બિનાકા ગીતમાલા’ જેવા કાર્યક્રમોએ જે જાદુ ચલાવ્યો હતો તે આજે પણ અવિસ્મરણીય છે. લોકો રેડિયો પાસે બેસીને એવું અનુભવતા જાણે ફિલ્મ તેમની નજર સામે ચાલી રહી હોય. રેડિયોએ માત્ર મનોરંજન જ નથી કર્યું, પણ તે ફિલ્મોના પ્રચારનું સૌથી મોટું માધ્યમ પણ બન્યું હતું. રેડિયો સિલોન હોય કે ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો, દરેક સ્ટેશને સિનેમાના જાદુને જીવંત રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
આજે ભલે ટેકનોલોજી બદલાઈ ગઈ હોય, પણ એફએમ (FM) રેડિયોના રૂપમાં આજે પણ ફિલ્મી ગીતોની સફર ચાલુ છે. સિનેમાના કલાકારો આજે પણ તેમની ફિલ્મોના પ્રમોશન માટે રેડિયો સ્ટેશન્સની મુલાકાત લે છે. રેડિયો એ માત્ર એક ઉપકરણ નથી, પણ એક એવી લાગણી છે જેણે હિન્દી સિનેમાને દરેક ભારતીયના ઘરનો હિસ્સો બનાવ્યું છે