મુંબઈ તા.૧૩: બેંકો અથવા તેમના એજન્‍ટો હવે લોન વસૂલાતના નામે ગ્રાહકોને ડરાવી શકશે નહીં. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ગુરુવારે શિડ્‍યુલ્‍ડ કોમર્શિયલ બેંકો (પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો સિવાય) અને હાઉસિગ ફાઇનાન્‍સ કંપનીઓ (HFCs) માટે લોન વસૂલાત સંબંધિત નવા ડ્રાફટ નિયમો જારી કર્યા છે. નવા નિયમો અનુસાર, એજન્‍ટો દ્વારા કરવામાં આવેલા દરેક કોલ રેકોર્ડ કરવામાં આવશે અને તેમને ગ્રાહકો સાથે નમ્રતાથી વાત કરવાની જરૂર રહેશે. વધુમાં, શોક, લગ્ન અથવા તહેવારો જેવા પ્રસંગોએ વસૂલાત માટે ફોન કોલ્‍સ અથવા ઘરે મુલાકાતો પર પણ પ્રતિબંધ રહેશે. આ નિયમો હેઠળ, વસૂલાત એજન્‍ટોને હવે ખાસ તાલીમ લેવાની જરૂર પડશે. આ નવી માર્ગદર્શિકા આ વર્ષની ૧લી જુલાઈથી અમલમાં આવશે.

RBI એ સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે બેંકો તેમના ભાડે રાખેલા એજન્‍ટોના વર્તન માટે સીધી જવાબદાર રહેશે. વધુમાં, એક નિયમ બનાવવામાં આવ્‍યો છે કે એજન્‍ટો સાંજે ૭ વાગ્‍યા પછી ગ્રાહકોને ફોન કરશે નહીં. RBI એ જણાવ્‍યું છે કે બેંકોએ ખાતરી કરવી જોઈએ કે રિકવરી એજન્‍ટો દ્વારા ગ્રાહકોને કરવામાં આવેલા બધા કોલ રેકોર્ડ કરવામાં આવે. વધુમાં, સેન્‍ટ્રલ બેંકે ભાર મૂક્‍યો છે કે એજન્‍ટોએ હંમેશા ગ્રાહકો સાથે સભ્‍યતાથી વાત કરવી જોઈએ.

કેન્‍દ્રીય બેંકે એવો પણ પ્રસ્‍તાવ મૂક્‍યો છે કે લોન વસૂલાતના પ્રયાસો ખાસ પ્રસંગો પર ન કરવા જોઈએ, જેમ કે પરિવારમાં મૃત્‍યુ, મોટી આપત્તિ, અથવા લગ્ન કે તહેવાર. નિયમોમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્‍યું છે કે જો ગ્રાહકનો લોન કેસ કોર્ટમાં પેન્‍ડિંગ હોય, તો બેંકોએ તેમના કર્મચારીઓ અથવા એજન્‍ટોને લોન સોંપતી વખતે અત્‍યંત સાવધાની રાખવી જોઈએ.

પ્રસ્‍તાવિત નિયમો અનુસાર, બેંકોએ ખાતરી કરવી જોઈએ કે એજન્‍ટો અથવા કર્મચારીઓ દ્વારા રાખવામાં આવેલા ગ્રાહકો વિશેની વ્‍યક્‍તિગત માહિતીનો દુરુપયોગ ન થાય. બેંકોએ તેઓ ભાડે રાખેલી રિકવરી એજન્‍સીઓના કર્મચારીઓના રેકોર્ડની સંપૂર્ણ તપાસ કરવી જોઈએ. આ ચકાસણી એજન્‍ટને નોકરી પર રાખતા પહેલા અને પછી બંને સમયે થવી જોઈએ. એ નોંધવું જોઈએ કે રિકવરી એજન્‍ટો દ્વારા ગેરવર્તણૂકના અસંખ્‍ય કિસ્‍સાઓ નોંધાયા છે.(૩૮.૧૫)