ન્‍યૂયોર્ક તા.૧૩: વિશ્વભરના શેરબજારમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્‍યો, જે અમેરિકાથી શરૂ થયો અને એશિયામાં ફેલાયો. ૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીમાં, અમેરિકાના બજારો સતત ત્રણ દિવસ ઘટ્‍યા હતા, અને એશિયન બજારો પણ નબળા ખુલ્‍યા. આ ઘટાડો મુખ્‍યત્‍વે AI સંબંધિત ચિંતાઓને કારણે હતો, કારણ કે રોકાણકારોને ડર હતો કે નવી AI ટેકનોલોજી જૂના બિઝનેસ મોડેલો અને કંપનીઓના નફાને અસર કરી શકે છે. ટ્રકિગ, લોજાિસ્‍ટિક્‍સ, રિયલ એસ્‍ટેટ અને સોફટવેર ક્ષેત્રો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા હતા. અમેરિકામાં, S&P 500 લગભગ ૧.૫૭%, Nasdaq ૨.૦૩% અને Dow Jones Industrial Average 1.34% ઘટ્‍યા. ટેક શેર ભારે દબાણ હેઠળ હતા, જેમાં Cisco 12% અને Apple 5% ઘટ્‍યા. એકંદરે, યુએસ બજારે લગભગ ઼૧ ટ્રિલિયન (આશરે રૂા.૯૦ લાખ કરોડ) મૂલ્‍ય ગુમાવ્‍યું.

વૈશ્વિક શેરબજારોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો છે, જે મુખ્‍યત્‍વે યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાં ઉદભવ્‍યો હતો અને એશિયામાં ફેલાયો હતો. ૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ, યુએસ બજારો સતત ત્રણ દિવસ સુધી ઘટ્‍યા હતા, અને શુક્રવારે સવારે એશિયન બજારો પણ નીચા સ્‍તરે ખુલ્‍યા હતા. તેનું કારણ આર્ટિફિશિયલ ઇન્‍ટેલિજન્‍સ (AI) સંબંધિત ચિતાઓ છે. લોકોને ડર છે કે નવા AI ટૂલ્‍સ જૂના બિઝનેસ મોડેલોને વિક્ષેપિત કરશે, જેનાથી કંપનીઓના નફા પર દબાણ આવશે. ટ્રકિગ, લોજિસ્‍ટિક્‍સ, રિયલ એસ્‍ટેટ અને સોફટવેર જેવા ક્ષેત્રો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે.

યુએસમાં મુખ્‍ય સૂચકાંકો ગુરુવારે ઘટ્‍યા હતા. S&P 500 આશરે ૧.૫૭ ટકા ઘટ્‍યો હતો. Nasdaq Composite 2.03 ટકા ઘટ્‍યો હતો. Dow Jones Industrial Average ૧.૩૪ ટકા ઘટ્‍યો હતો. ટેક ક્ષેત્ર નોંધપાત્ર દબાણ હેઠળ હતું. કંપનીએ વર્તમાન ક્‍વાર્ટર માટે નબળા માર્ગદર્શન જારી કર્યા પછી સિસ્‍કો સિસ્‍ટમ્‍સના શેર ૧૨ ટકા ઘટ્‍યા હતા. Appleના શેરમાં ૫ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, જે એપ્રિલ ૨૦૨૫ પછીનો સૌથી મોટો એક દિવસનો ઘટાડો છે. એકંદરે, યુએસ બજારમાં લગભગ એક ટ્રિલિયન ડોલર અથવા આશરે રૂા.૯૦ લાખ કરોડનું નુકસાન થયું છે.

આ ઘટાડો એશિયામાં પણ વિસ્‍તર્યો હતો. શુક્રવારે શરૂઆતના ટ્રેડિગમાં ઓસ્‍ટ્રેલિયાનો S&P ASX 200 ૧.૦૨ ટકા ઘટ્‍યો હતો. જાપાનનો Nikkei 225 0.58 ટકા ઘટ્‍યો હતો, અને Topix પણ નબળો પડ્‍યો હતો. દક્ષિણ કોરિયાનો Kospi થોડો મજબૂત હતો, પરંતુ Kosdaq ૧.૩૬ ટકા ઘટ્‍યો હતો. હોંગકોંગનો Hang Seng ફયુચર્સ નબળો હતો. ચંદ્ર નવા વર્ષની રજા માટે તાઇવાનનું બજાર બંધ હતું. એકંદરે, યુએસથી વેચાણનો દોર એશિયામાં પહોંચ્‍યો હતો, અને તમામ મુખ્‍ય સૂચકાંકો સાપ્તાહિક નુકસાન તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.

મુખ્‍ય કારણ AI નો ભય છે. નવા AI ટૂલ્‍સ ફ્રેઇટ નેટવર્ક્‍સ, સપ્‍લાય ચેઇન અને ઓટોમેશનમાં ગાબડા ભરી શકે છે, જે આ ક્ષેત્રોમાં માંગ ઘટાડી શકે છે અને માર્જિન ઘટાડી શકે છે. AI સેવાઓની જરૂરિયાત ઘટાડશે તેવી આશંકાને કારણે ટ્રકિંગ અને લોજાિસ્‍ટિક્‍સ શેરોમાં ભારે વેચાણ જોવા મળ્‍યું. વાણિજ્‍યિક રિયલ એસ્‍ટેટ અને નાણાકીય ક્ષેત્રો પણ પ્રભાવિત થયા હતા, કારણ કે બ્રોકરેજમાં AI ઓટોમેશન માર્જિન ઘટાડશે. સોફટવેર ક્ષેત્ર પણ પ્રભાવિત થયું હતું. સિસ્‍કો જેવી કંપનીઓના નબળા માર્ગદર્શનથી દબાણમાં વધારો થયો હતો. CNBC ના અહેવાલ મુજબ, ઇન્‍વેસ્‍કોના વૈશ્વિક બજાર વ્‍યૂહરચનાકાર બ્રાયન લેવિટે જણાવ્‍યું હતું કે પસંદગીના શેરોમાં ગતિ ઘટી રહી છે, અને બજાર હવે વાસ્‍તવિક વિજેતાઓ અને હારનારાઓ નક્કી કરી રહ્યું છે. જોકે, આને સંપૂર્ણ AI બબલ કહેવું હજુ યોગ્‍ય નથી, કારણ કે મુખ્‍ય સૂચકાંકો મજબૂત રહે છે.

રોકાણકારો હાલમાં યુએસ જાન્‍યુઆરીના ફુગાવાના ડેટાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. વાર્ષિક ફુગાવો લગભગ ૨.૫ ટકા અને માસિક વૃદ્ધિ લગભગ ૦.૩ ટકા રહેવાની ધારણા છે. જો આ ડેટા અપેક્ષા કરતા વધુ ખરાબ હોય, તો બજાર વધુ નર્વસ થઈ શકે છે. રોકાણો AI અનિﾍતિતા, નબળા કંપની માર્ગદર્શન અને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ ભય દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે.(૩૮.૩૫)