નવી દિલ્હી:બાંગ્લાદેશમાં થયેલા સત્તા પરિવર્તન બાદ ભારત અને બાંગ્લાદેશના સંબંધો અત્યારે ઇતિહાસના સૌથી નાજુક વળાંક પર ઉભા છે. એક તરફ પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના ભારતમાં આશરો લઈ રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ઢાકાની વચગાળાની સરકાર અને મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ BNP (બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી) તેમને પાછા સોંપવા માટે દબાણ કરી રહ્યા છે. રાજદ્વારી વર્તુળોમાં અત્યારે એક જ પ્રશ્ન ચર્ચાઈ રહ્યો છે – શું ભારત તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ઘૂસણખોરી રોકવા માટે પોતાની જૂની મિત્ર શેખ હસીનાનો 'સોદો' કરશે?
તારિક રહેમાનનો બદલાયેલો અંદાજ: BNP ના કાર્યકારી પ્રમુખ તારિક રહેમાન, જેઓ લાંબા સમયથી લંડનથી પક્ષનું સંચાલન કરી રહ્યા છે, તેમણે હવે ભારત પ્રત્યેના વલણમાં પરિપક્વતા બતાવી છે. પરંપરાગત રીતે ભારત વિરોધી મનાતી BNP હવે ભારત સાથે સ્થિર સંબંધો ઈચ્છે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, તારિક રહેમાન ભારતને એક પ્રસ્તાવ આપી શકે છે: જો ભારત શેખ હસીનાને બાંગ્લાદેશને સોંપે, તો બદલામાં બાંગ્લાદેશ ભારતની સૌથી મોટી ચિંતા – ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને સરહદ પરની બળવાખોરીને સંપૂર્ણપણે ડામી દેશે.
ભારત માટે ધર્મસંકટ: ભારત સરકાર માટે આ નિર્ણય લેવો અત્યંત કઠિન છે.
રાજદ્વારી વિશ્વાસ: શેખ હસીના ભારતની વર્ષો જૂની અને વિશ્વસનીય સાથી રહી છે. જો ભારત તેમને સોંપે છે, તો વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની છબી એવા દેશ તરીકેની બની શકે જે મુશ્કેલીના સમયે પોતાના મિત્રનો સાથ છોડી દે છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા: બીજી તરફ, સરહદ પારથી થતી ઘૂસણખોરી ભારત માટે માથાનો દુખાવો છે. BSF ના ડેટા મુજબ છેલ્લા ૫ વર્ષમાં હજારો ઘૂસણખોરો પકડાયા છે. જો BNP ઘૂસણખોરી રોકવાની ગેરંટી આપે, તો તે ભારત માટે મોટો ફાયદો હોઈ શકે છે.
શું 'હસીના માટે સુરક્ષા'નો સોદો શક્ય છે?: મોહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકાર અને આગામી ચૂંટણી બાદ સંભવિત BNP સરકાર માટે શેખ હસીનાને પાછા લાવવા એ એક મોટો ચૂંટણી મુદ્દો છે. માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન અને હત્યાના કેસોમાં હસીના સામે ટ્રાયલ ચલાવવાની માંગ બાંગ્લાદેશમાં પ્રબળ છે. ભારત હાલમાં પ્રત્યાર્પણ સંધિના કાયદાકીય પાસાઓ અને રાજદ્વારી મધ્યમ માર્ગ શોધી રહ્યું છે.
હાલમાં તો 'બોલ' ભારતના કોર્ટમાં છે. ભારત તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે કોઈ મોટી સમજૂતી કરે છે કે પછી શેખ હસીનાની સુરક્ષા જાળવી રાખીને બાંગ્લાદેશની નવી સરકાર સાથે અન્ય કોઈ રીતે સંબંધો સુધારે છે, તેના પર સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની નજર રહેશે