અમદાવાદ, તા.૧૪: ભારતીય રિઝર્વ બેંકએ ખેતી અને ખેડૂતોની આર્થિક સ્‍થિતિને મજબૂત કરવા માટે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજનામાં મોટા ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે. આ નવા માળખાનો મુખ્‍ય હેતુ ખેડૂતોને માત્ર લોન આપવી એટલું જ નહીં, પણ તેમને દેવાના બોજમાંથી મુક્‍ત કરીને ખેતીને નફાકારક બનાવવાનો છે. સરકારની ૨% વ્‍યાજ સબવેન્‍શન અને ૩% સમયસર ચુકવણી પ્રોત્‍સાહન યોજના ચાલુ રહેશે, જેનો અર્થ છે કે ખેડૂતોને હજુ પણ માત્ર ૪% ના નજીવા વ્‍યાજ દરે લોન મળતી રહેશે. આ આધુનિકીકરણથી લાખો ખેડૂતોને સીધો ફાયદો થશે અને કળષિ ક્ષેત્રમાં નવી ઉર્જાનો સંચાર થશે.

RBI દ્વારા કરવામાં આવેલો સૌથી મોટો ફેરફાર લોનની મુદતને લઈને છે. અત્‍યાર સુધી પાક લોનની ચુકવણી માટેનો સમય મર્યાદિત હતો, પરંતુ હવે પાકના પ્રકાર મુજબ તેને વર્ગીકળત કરવામાં આવ્‍યો છે. ટૂંકા ગાળાના પાક માટે ૧૨ મહિના અને લાંબા ગાળાના પાક (જેમ કે શેરડી અથવા બાગાયતી પાકો) માટે ૧૮ મહિના સુધીની મુદત નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, KCC ની કુલ મર્યાદા હવે ૫ વર્ષને બદલે ૬ વર્ષ સુધી લંબાવવાનો પ્રસ્‍તાવ છે. આ ફેરફારથી ખેડૂતો પરનો માનસિક તણાવ ઘટશે અને તેઓ પાક તૈયાર થયા પછી આરામથી લોનની ભરપાઈ કરી શકશે.

લોન આપવાની પ્રક્રિયામાં પણ ખેડૂતોની વાસ્‍તવિક જરૂરિયાતોને ધ્‍યાનમાં લેવામાં આવી છે. હવે લોનની રકમ માત્ર જમીનના કદ પર નહીં, પણ વાસ્‍તવિક ખેતી ખર્ચ અને પાકના પ્રકારના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. આનાથી અપૂરતા ધિરાણની સમસ્‍યા હલ થશે. ખેડૂતોને ખાતર, બિયારણ અને મજૂરી જેવા દૈનિક ખર્ચ માટે પૂરતી કાર્યકારી મૂડી મળી રહેશે. આ પદ્ધતિથી નાના ખેડૂતોને પણ તેમની જરૂરિયાત મુજબનું પૂરતું ભંડોળ બેંકમાંથી જ મળી જશે, જેથી તેમણે બહારના શાહુકારો પાસે જવું નહીં પડે.

ટેકનોલોજીના યુગમાં ખેડૂતો પાછળ ન રહી જાય તે માટે ચોથો મોટો ફેરફાર અત્‍યંત પ્રશંસનીય છે. RBI એ કળષિ સંપત્તિના સમારકામ અને જાળવણી માટેના વધારાના ૨૦% ભંડોળના વ્‍યાપને વધાર્યો છે. હવે ખેડૂતો આ નાણાંનો ઉપયોગ જમીનનું પરીક્ષણ હવામાનની આગાહી માટેની ટેકનોલોજી, અને ઓર્ગેનિક ખેતીના પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે કરી શકશે. આ નવી જોગવાઈઓ ખેડૂતોને સ્‍માર્ટ ર્ફામિંગ તરફ પ્રોત્‍સાહિત કરશે, જેનાથી ઉત્‍પાદન વધશે અને ખેતીમાં થતું નુકસાન ઘટશે.

શું તમે જાણવા માંગો છો કે તમારા વિસ્‍તારની બેંકમાં આ નવા નિયમો કયારથી લાગુ થશે અથવા તમારા કાર્ડની મર્યાદા કેવી રીતે વધારી શકાય? (રર.૧૫)