વોશિંગ્ટન: વેનેઝુએલાની રાજધાની કરાકસમાં અમેરિકી સેનાએ હાથ ધરેલા એક અત્યંત ગુપ્ત અને સાહસિક મિશનમાં રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ મિશનની સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ વખતે અમેરિકાએ પરંપરાગત હથિયારો કરતા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો વધુ ઉપયોગ કર્યો હતો. ‘વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ના અહેવાલ મુજબ, પેન્ટાગોને આ મિશન પાર પાડવા માટે ‘ક્લોડ’ (Claude) નામના એડવાન્સ AI મોડલની મદદ લીધી હતી.

જાસૂસી અને હવાઈ હુમલામાં AI નો ‘માસ્ટર’ રોલ

આ મિશનમાં ‘પાલાન્ટિર ટેકનોલોજીસ’ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા એન્થ્રોપિક કંપનીના AI મોડલનો ભરપૂર ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ઈન્ટેલિજન્સ ગેધરિંગથી લઈને હવાઈ હુમલાના સચોટ આયોજન સુધી, AI એ માદુરોનું લોકેશન ટ્રેક કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે, આ ખુલાસાએ ટેક જગતમાં વિવાદ છેડ્યો છે, કારણ કે એન્થ્રોપિકના કડક નિયમો મુજબ તેની ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ હિંસા કે જાસૂસી માટે કરી શકાતો નથી.

₹1600 કરોડનો કરાર હવે જોખમમાં

આ ઓપરેશનના ખુલાસા બાદ અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રાલય (Pentagon) અને એન્થ્રોપિક વચ્ચેના 200 મિલિયન ડોલર (આશરે ₹1600 કરોડ) ના કોન્ટ્રાક્ટ પર લટકતી તલવાર આવી ગઈ છે. અમેરિકી સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે સંકેત આપ્યા છે કે પેન્ટાગોન હવે એવા AI મોડલ્સ સાથે કામ કરવા પર ગંભીરતાથી પુનર્વિચાર કરી રહ્યું છે જે સૈન્ય જરૂરિયાતો અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિમાં અવરોધ ઊભો કરતા હોય.

વૈશ્વિક સૈન્ય જગતમાં નવો વળાંક

નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ એ વેનેઝુએલાના રાજકારણમાં જ નહીં, પણ વૈશ્વિક સૈન્ય ઇતિહાસમાં એક મોટો વળાંક માનવામાં આવે છે. આ મિશને સાબિત કર્યું છે કે ભવિષ્યના યુદ્ધો માત્ર સરહદ પર જ નહીં, પણ ડેટા અને આલ્ગોરિધમ દ્વારા પણ લડાશે. એક તરફ આ મિશનની સફળતાની ચર્ચા છે, તો બીજી તરફ ટેકનોલોજીના નૈતિક ઉપયોગ (Ethical AI) ને લઈને નવા સવાલો ઊભા થયા છે.