વોશિંગ્ટન :  વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષોમાંના એક એવા અમેરિકા-ઈરાન સંબંધોમાં હવે એક નવો વળાંક આવ્યો છે. ઈરાને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સમક્ષ એક શરતી પરમાણુ કરારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેને રાજદ્વારી ભાષામાં 'ઓફર ઓફ ફ્લેક્સિબિલિટી' કહેવામાં આવે છે. ઈરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી માજિદ તખ્ત-રવાંચીએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે જો અમેરિકા આર્થિક પ્રતિબંધોમાં રાહત આપે, તો તેહરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર મર્યાદાઓ લાદવા તૈયાર છે. આ જાહેરાત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવ ચરમસીમા પર છે અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ઈરાન પ્રત્યે 'મેક્સિમમ પ્રેશર'ની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે.

આ પ્રસ્તાવમાં સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે ઈરાન તેના 60% શુદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને ઘટાડવા તૈયાર છે, જે શસ્ત્ર-ગ્રેડની અત્યંત નજીક ગણાય છે. જોકે, ઈરાને એક 'લક્ષ્મણ રેખા' પણ ખેંચી છે; તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમનો બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ કોઈ પણ કરારનો ભાગ બનશે નહીં. તખ્ત-રવાંચીએ તર્ક આપ્યો હતો કે જ્યારે ઇઝરાયલ અને અમેરિકાના જોખમો વધ્યા છે, ત્યારે મિસાઈલો જ તેમની સુરક્ષાની ગેરંટી છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું 'આર્ટ ઓફ ધ ડીલ'ના માસ્ટર ગણાતા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ યુરેનિયમ સંવર્ધનને સંપૂર્ણપણે શૂન્ય કરવાના પોતાના આગ્રહને જતો કરશે?

ઓમાનમાં થયેલી ગુપ્ત અને પરોક્ષ વાટાઘાટો બાદ હવે આગામી મંગળવારે જીનીવામાં આમને-સામને બેઠક થવાની છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ સ્વીકાર્યું છે કે ટ્રમ્પ કરારને પ્રાથમિકતા આપે છે, પરંતુ ઈરાન પર ભરોસો કરવો "લોઢાના ચણા ચાવવા" સમાન છે. એકતરફ ટ્રમ્પ 'ગંભીર પરિણામો'ની ધમકી આપી રહ્યા છે અને બીજી તરફ ઈરાન પણ વળતો પ્રહાર કરવાની તૈયારી બતાવી રહ્યું છે. આ જટિલ પરિસ્થિતિમાં જીનીવાની બેઠક નક્કી કરશે કે દુનિયા પરમાણુ યુદ્ધના ભયમાંથી મુક્ત થશે કે પછી પ્રતિબંધોની નવી અને વધુ ઘાતક જંગ શરૂ થશે.