અયોધ્યા:  રામ મંદિરની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ અયોધ્યા માત્ર આધ્યાત્મિક કેન્દ્ર જ નહીં, પણ ભારતનું એક શક્તિશાળી આર્થિક હબ બનીને ઉભરી આવ્યું છે. IIM લખનૌ દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના કેસ સ્ટડીમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે રામ મંદિરના નિર્માણ બાદ દેશભરમાં અંદાજે ૧ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનો વેપાર થયો છે. અગાઉ જે શહેરની ઓળખ માત્ર એક શાંત તીર્થસ્થાન તરીકે હતી, ત્યાં આજે પ્રવાસન, રોકાણ અને રોજગારના તમામ રેકોર્ડ તૂટી રહ્યા છે. દરરોજ અયોધ્યા પધારતા ૨ લાખથી વધુ ભક્તોએ સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં પ્રાણ ફૂંક્યા છે, જેના કારણે સરકારની કર આવકમાં પણ ૨૦,૦૦૦ થી ૨૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો જંગી ઉછાળો આવવાની અપેક્ષા છે.

બાંધકામ અને આતિથ્ય (Hospitality) ક્ષેત્રમાં આવેલી તેજીએ રોજગારના નવા દ્વાર ખોલી દીધા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આગામી પાંચ વર્ષમાં પ્રવાસન અને પરિવહન ક્ષેત્રે ૧.૨ લાખ નવી પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ નોકરીઓ સર્જાશે. અયોધ્યામાં અત્યારે ૧૫૦થી વધુ નવી હોટલો અને હોમસ્ટે ધમધમી રહ્યા છે, જ્યારે મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય હોટલ ચેઈન્સ પણ અહીં પોતાના આઉટલેટ્સ ખોલી રહી છે. ઓનલાઈન ટ્રાવેલ પ્લેટફોર્મ્સ પર અયોધ્યા માટેના બુકિંગમાં ૪૦૦% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે અયોધ્યા હવે વિશ્વના પ્રવાસન નકશા પર ટોચના સ્થાને પહોંચી ગયું છે.

આ આર્થિક ક્રાંતિનો સૌથી મોટો ફાયદો સ્થાનિક કારીગરો અને નાના વેપારીઓને થયો છે. લગભગ ૬,૦૦૦ નવા MSME એકમોની સ્થાપના સાથે સ્થાનિક હસ્તકલા અને ધાર્મિક સ્મૃતિચિહ્નોની માંગ આસમાને પહોંચી છે. સામાન્ય દિવસોમાં સંઘર્ષ કરતા શેરી વિક્રેતાઓ અને નાના દુકાનદારોની દૈનિક આવક હવે ૨,૫૦૦ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. IIM નો આ અભ્યાસ સાબિત કરે છે કે સાંસ્કૃતિક વારસાનું જતન અને આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જ્યારે સાથે મળે છે, ત્યારે તે કેવી રીતે કોઈ પણ પ્રદેશનું સામાજિક-આર્થિક ચિત્ર બદલી શકે છે. અયોધ્યાનું આ 'ઇકોનોમિક મોડલ' હવે વિશ્વના અન્ય દેશો માટે પણ અભ્યાસનો વિષય બન્યું છે.