જમુઈ | તા.૧૮: બિહારના જમુઈ જિલ્લાના ચકાઈ બ્લોકમાં આવેલા કરનગઢ ગામની સ્થિતિ જોઈને એવું લાગે છે કે અહીં સમય થંભી ગયો છે. સામાન્ય રીતે બે લોકો વચ્ચેનો વિવાદ માત્ર તે પરિવારોને અસર કરતો હોય છે, પરંતુ કરનગઢમાં બે વ્યક્તિઓની જમીનની લડાઈએ છેલ્લા ૨૫ વર્ષથી આખા ગામના વિકાસના પૈડાં થંભાવી દીધા છે. ગ્રામજનો આજે પણ ૨૦૦૧ની એ ભૂલની સજા ભોગવી રહ્યા છે જેના માટે તેઓ જવાબદાર પણ નથી.
એક વિવાદ અને ૨૫ વર્ષનો વનવાસ
આ કિસ્સાની શરૂઆત વર્ષ ૨૦૦૧માં થઈ હતી, જ્યારે હરદેવ સિંહ અને નિશિકાંત ઝા વચ્ચે માત્ર ૨૦ દશાંશ (ગુંઠા) જમીનને લઈને તકરાર થઈ હતી. મામલો જમુઈ કોર્ટમાં પહોંચ્યો અને કોર્ટે કેસની સુનાવણી માટે ચકાઈ ઝોનલ ઓફિસ પાસેથી આખા ગામનું 'રજિસ્ટર ૨' (જમીનના દસ્તાવેજોનું મુખ્ય રજિસ્ટર) મંગાવ્યું હતું. વિડંબના એ છે કે ત્યારથી આજ સુધી આ રજિસ્ટર કોર્ટમાંથી પાછું આવ્યું જ નથી અને કોઈ સરકારી અધિકારીએ તેને પાછું લાવવાની દરકાર પણ કરી નથી.
મૃત્યુ પામ્યા પક્ષકારો, પણ લડાઈ ચાલુ
આ ૨૫ વર્ષના લાંબા ગાળામાં મૂળ વિવાદ કરનાર હરદેવ સિંહ અને નિશિકાંત ઝા બંનેનું અવસાન થઈ ચૂક્યું છે. હવે આ કાનૂની લડાઈ તેમના વંશજો પ્રભાકર સિંહ અને શશીકાંત ઝા લડી રહ્યા છે. પક્ષકારો બદલાયા, પેઢીઓ બદલાઈ, પણ ગામની કિસ્મત બદલાઈ નથી. રજિસ્ટર ન હોવાને કારણે ગામના કોઈ પણ ખેડૂતને તેમની જમીનની રસીદ મળતી નથી.
યોજનાઓથી વંચિત ગ્રામજનો
જમીનની રસીદ વગર ગ્રામજનોને પારાવાર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે:
•    કૃષિ યોજનાઓ: ખેડૂતોને પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ કે બિયારણ પર મળતી સબસિડીનો લાભ મળી રહ્યો નથી.
•    લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડ: રસીદના અભાવે બેંકો ખેતીવાડી લોન (KCC) આપવાનો ઈન્કાર કરી રહી છે.
•    જમીન ખરીદ-વેચાણ: ગામમાં જમીનનું મ્યુટેશન (દાખલ-ખારીજ) સંપૂર્ણપણે બંધ હોવાથી પ્રોપર્ટીના વ્યવહારો ઠપ થઈ ગયા છે.
ગ્રામજનોની એક જ માંગ છે કે તંત્ર જાગે અને કોર્ટમાંથી રજિસ્ટર મેળવીને ગામને ફરીથી મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવે. એક નાનકડો વિવાદ કેવી રીતે આખા ગામના ભવિષ્યને અંધકારમાં ધકેલી શકે, તેનું કરનગઢ ગામ જીવતું જાગતું ઉદાહરણ છે.