<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 18th February 2026

બળાત્કાર કે બળાત્કારનો પ્રયાસ? છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટે ૨૦ વર્ષ જૂના કેસમાં વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ કરી : આરોપીની સજામાં મોટો ફેરફાર!

"પ્રવેશ (Penetration) વગરનું સ્ખલન બળાત્કાર નથી" - કાયદાની કલમ ૩૭૫ અને ૩૭૬ હેઠળ હાઈકોર્ટનું મહત્વનું અર્થઘટન: મેડિકલ પુરાવા અને કાયદાકીય તથ્યોના આધારે નીચલી કોર્ટનો ફેંસલો પલટાયો

બિલાસપુર :  ન્યાયતંત્રમાં કાયદાના શબ્દોનું અર્થઘટન ક્યારેક કેસનો આખો વળાંક બદલી નાખે છે. છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં એક ૨૦ વર્ષ જૂના ફોજદારી કેસમાં મહત્વનો ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જો સ્ત્રીના ગુપ્તાંગમાં પુરુષના અંગનો પ્રવેશ (Penetration) સાબિત ન થાય, તો તેને 'બળાત્કાર' (Rape) ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ભલે સ્ખલન થયું હોય, પરંતુ જો પ્રવેશના પુરાવા નથી, તો તે બળાત્કારના ગુનાની કાયદાકીય વ્યાખ્યામાં બંધ બેસતું નથી. આ અવલોકન સાથે હાઈકોર્ટે નીચલી કોર્ટ દ્વારા આરોપીને અપાયેલી બળાત્કારની સજાને રદ કરીને તેને 'બળાત્કારના પ્રયાસ ના ગુના હેઠળ દોષિત ઠેરવ્યો છે.

આ કેસની વિગતો મુજબ, નીચલી કોર્ટે આરોપીને કલમ ૩૭૬ હેઠળ કડક સજા ફટકારી હતી, જેની સામે હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરવામાં આવી હતી. જસ્ટિસની ડિવિઝન બેન્ચે પુરાવાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરતા નોંધ્યું કે, ભારતીય દંડ સંહિતા  ની કલમ ૩૭૫ હેઠળ બળાત્કાર સાબિત કરવા માટે 'ઘૂસણખોરી' એ સૌથી અનિવાર્ય તત્વ છે. જો ફરિયાદ પક્ષ આ તત્વ સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો આરોપીને બળાત્કારનો દોષિત ઠેરવી શકાય નહીં. જોકે, કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આવું કૃત્ય પીડિતાના ગૌરવનું હનન છે અને તે અત્યંત ગંભીર અપરાધ હોવાથી તેને કલમ ૩૭૬ અને ૫૧૧ (બળાત્કારનો પ્રયાસ) હેઠળ સજા મળવી પાત્ર છે.

ન્યાયતંત્રના આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના વલણ સાથે પણ જોડીને જોવામાં આવી રહ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે અગાઉ જ એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શારીરિક અડપલાં કે બળજબરી કરવી એ માત્ર 'બળાત્કારની તૈયારી' નથી પણ 'બળાત્કારનો પ્રયાસ' છે. છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં અંતે ઉમેર્યું કે, સજા હંમેશા ગુનાની ગંભીરતા અને કાયદાની જોગવાઈઓના સંતુલન પર આધારિત હોવી જોઈએ. આ ચુકાદો ભવિષ્યમાં આવા જટિલ કેસોમાં કાયદાકીય માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં તબીબી પુરાવાઓના મહત્વને પુનઃસ્થાપિત કરશે.

(11:18 PM IST)