નવી દિલ્હી : નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી પ્રતિષ્ઠિત 'ઈન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026' માં આજે ઉર્જા અને ટેકનોલોજીનો અનોખો સમન્વય જોવા મળ્યો હતો. કેન્દ્રીય નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ સમિટમાં ખાસ તૈયાર કરવામાં આવેલા ઇન્ટરનેશનલ સોલાર એલાયન્સ (ISA) પેવેલિયનની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન તેમણે સમજાવ્યું હતું કે કેવી રીતે AI એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ભારતને ઉર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવી શકે છે.
ડિજિટલ અને ઇન્ટેલિજન્ટ ગ્રીડ પર ભાર
પેવેલિયનમાં વિવિધ ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન્સની સમીક્ષા કરતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, માત્ર ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવી પૂરતી નથી, પરંતુ ઉર્જા સંક્રમણને ગ્રીડ સંક્રમણ સાથે જોડવું અનિવાર્ય છે. તેમણે 'બુદ્ધિશાળી ગ્રીડ' ના નિર્માણ પર ભાર મૂક્યો, જે ડેટા-આધારિત આગાહી અને રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ દ્વારા વીજળીના પુરવઠાને સચોટ રીતે સંચાલિત કરી શકે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, હવે AI નક્કી કરશે કે કયા સમયે અને કયા વિસ્તારમાં કેટલી સૌર ઉર્જાની જરૂર છે.
ISA સભ્ય દેશો માટે ભારતીય મોડેલ
સમિટમાં ISA પેવેલિયન એવા પ્રેક્ટિકલ મોડેલ્સનું પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને ભૂ-અવકાશી (Geospatial) સાધનો દ્વારા ઉર્જા સંગ્રહ અને વિતરણને આધુનિક બનાવી શકાય છે. આ ટેકનોલોજી માત્ર ભારત માટે જ નહીં, પરંતુ ISA ના તમામ સભ્ય દેશોમાં ઉર્જા સ્થિતિસ્થાપકતા મજબૂત કરવા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
મંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે AI નો આ ઉપયોગ નવીનીકરણીય ઉર્જાના એકીકરણને વેગ આપશે અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર દેશની વધતી જતી વીજળીની માંગને પૂરી કરવામાં મદદ કરશે.