વોશિંગ્ટન, તા.૨૦: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આગામી ૨૦૩૦ની વસ્તી ગણતરીને લઇને અત્યારથી જ રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે. યુએસ વસ્તી ગણતરી બ્યુરો દ્વારા તેના પ્રેક્ટિસ ટેસ્ટમાં 'નાગરિકતા' અંગેનો પ્રશ્ન સામેલ કરવાની યોજનાએ મોટો વિવાદ છેડ્યો છે. કોંગ્રેસનલ ડેમોક્રેટ્સે ગુરુવારે ગંભીર ચેતવણી આપી છે કે આ એક પગલું દાયકામાં એકવાર થતી આ મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાને પાટા પરથી ઉતારી શકે છે અને વિદેશી મૂળના રહેવાસીઓમાં ભયનો માહોલ પેદા કરી શકે છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
ડેમોક્રેટિક નેતાઓએ આક્ષેપ કર્યો છે કે વસ્તી ગણતરી બ્યુરો જે પ્રશ્નાવલીનો ઉપયોગ કરવા જઈ રહ્યું છે, તેમાં નાગરિકતા વિશે પૂછવામાં આવતા ઇમિગ્રન્ટ્સ—જેમાં કાયદેસરના ગ્રીન કાર્ડ ધારકો પણ સામેલ છે—ગણતરીમાં ભાગ લેતા ડરશે. હન્ટ્સવિલે અને સ્પાર્ટનબર્ગ જેવા શહેરોમાં આવતા મહિનેથી આ પ્રેક્ટિસ ટેસ્ટ શરૂ થવાના છે. ડેમોક્રેટ્સે વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિક અને વસ્તી ગણતરી બ્યુરોને પત્ર લખીને આ યોજના તાત્કાલિક પડતી મૂકવા અને પરંપરાગત ફોર્મનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી છે.
"ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર એવી નીતિઓ લાદી રહ્યું છે જે ૨૦૩૦ની ગણતરી શરૂ થાય તે પહેલાં જ તેને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે. આનાથી ટેક્સપેયર્સના કરોડો ડોલર જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે."
— ડેમોક્રેટ્સનો પત્ર
કેમ મહત્વની છે વસ્તી ગણતરી?
અમેરિકામાં વસ્તી ગણતરી માત્ર આંકડા નથી, પરંતુ સત્તા અને સંપત્તિનું કેન્દ્ર છે. તેના આધારે જ નક્કી થાય છે કે:
•    દરેક રાજ્યને કોંગ્રેસ (સંસદ) માં કેટલી બેઠકો મળશે.
•    રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં કયા રાજ્ય પાસે કેટલા ઇલેક્ટોરલ કોલેજ વોટ હશે.
•    વાર્ષિક $૨.૮ ટ્રિલિયન જેટલું માતબર ફેડરલ ભંડોળ રાજ્યો વચ્ચે કેવી રીતે વહેંચાશે.
ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન?
ઉલ્લેખનીય છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના પ્રથમ કાર્યકાળ (૨૦૨૦ની વસ્તી ગણતરી) વખતે પણ નાગરિકતાનો પ્રશ્ન ઉમેરવા એડીચોટીનું જોર લગાવ્યું હતું, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે તેને અટકાવી દીધો હતો. ત્યારબાદ બિડેન વહીવટીતંત્રમાં આ આદેશો રદ કરાયા હતા. હવે ફરી એકવાર ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ મુદ્દાને આગળ ધરી રહ્યું હોય તેમ જણાય છે.
કાયદાકીય ગૂંચવણ
અમેરિકી બંધારણના ૧૪મા સુધારા મુજબ, વસ્તી ગણતરીમાં "દરેક રાજ્યની વ્યક્તિઓની સંપૂર્ણ સંખ્યા" ગણવાની હોય છે, પછી ભલે તેમનો કાનૂની દરજ્જો ગમે તે હોય. બીજી તરફ, લ્યુઇસિયાનામાં ચાલી રહેલા એક કેસમાં રિપબ્લિકન રાજ્યોની માંગ છે કે જે લોકો ગેરકાયદેસર રીતે રહે છે તેમને આ ગણતરીમાંથી બહાર રાખવામાં આવે.
વસ્તી ગણતરીના આ વિવાદિત વળાંકને કારણે આગામી દિવસોમાં કોર્ટ અને સંસદ બંનેમાં ભારે ઘર્ષણ થવાના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે.