નવી દિલ્હી:  પશ્ચિમ બંગાળમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા મતદાર યાદીને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે એક અત્યંત મહત્વનો અને 'અસાધારણ' આદેશ આપ્યો છે. બંગાળ સરકાર અને ચૂંટણી પંચ (ECI) વચ્ચે ચાલી રહેલી ખેંચતાણને પગલે સર્વોચ્ચ અદાલતે મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) ની દેખરેખ માટે ન્યાયિક અધિકારીઓની તૈનાતીનો આદેશ કર્યો છે.
કેમ લેવો પડ્યો આ કઠોર નિર્ણય?
મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વિપિન પંચોલીની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર અને ચૂંટણી પંચ વચ્ચે "વિશ્વાસનો અભાવ" (Trust Deficit) સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે. કોર્ટે બંને બંધારણીય સંસ્થાઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા "આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપની રમત" ને કમનસીબ ગણાવી હતી.
•    ચૂંટણી પંચે આક્ષેપ કર્યો હતો કે રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ સહકાર આપતા નથી.
•    મમતા બેનર્જીની સરકારે આક્ષેપ કર્યો હતો કે પંચ જાણીજોઈને મતદારોના નામ કાઢી રહ્યું છે.
હવે જજ નક્કી કરશે કોનું નામ રહેશે અને કોનું જશે
ન્યાયની નિષ્પક્ષતા જાળવી રાખવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે કલકત્તા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશને વિનંતી કરી છે કે તેઓ:
1.    ન્યાયિક અધિકારીઓની નિમણૂક કરે: દરેક જિલ્લામાં સેવામાં રહેલા અથવા નિવૃત્ત જિલ્લા ન્યાયાધીશ (District Judge) સ્તરના અધિકારીઓની તૈનાતી કરવામાં આવશે.
2.    દસ્તાવેજોની ફરી તપાસ: આ અધિકારીઓ મતદાર યાદીમાં નામ રાખવા કે કાઢી નાખવા માટે રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજોની સત્યતાની તપાસ કરશે.
3.    સહાયક ટીમ: ન્યાયિક અધિકારીઓને ચૂંટણી પંચના માઇક્રો-ઓબ્ઝર્વર્સ અને રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ મદદ કરશે.
૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ફાઈનલ લિસ્ટ
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મતદાર યાદીની આ પ્રક્રિયા કોઈપણ અડચણ વગર ચાલુ રહેવી જોઈએ. ચૂંટણી પંચને આદેશ અપાયો છે કે અત્યાર સુધી જે કામગીરી થઈ છે તેનું પ્રક્રિયાગત લિસ્ટ ૨૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીમાં પ્રસિદ્ધ કરી દેવામાં આવે. જે નામોમાં વિસંગતતા છે, તેની તપાસ ન્યાયિક અધિકારીઓ દ્વારા પૂરી થયા બાદ પૂરક યાદી (Supplementary Roll) બહાર પાડવામાં આવશે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીમાંથી લાખો નામો કમી થવાની શક્યતાને જોતા રાજકીય ગરમાવો વધ્યો છે, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટનો આ હસ્તક્ષેપ લોકશાહીની પારદર્શિતા જાળવવા માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.