લંડન: જો તમે કલાકો સુધી હેડફોન લગાવીને ગીતો સાંભળવાના કે કામ કરવાના શોખીન છો, તો આ અહેવાલ તમારા માટે લાલબત્તી સમાન છે. વૈજ્ઞાનિકોએ એક સનસનાટીભર્યા ખુલાસામાં જણાવ્યું છે કે દુનિયાની ટોચની કંપનીઓના ૮૧ લોકપ્રિય હેડફોન મોડેલ્સમાં અત્યંત જોખમી અને કેન્સર પેદા કરી શકે તેવા રસાયણો મળી આવ્યા છે. 'યુરોપિયન ટોક્સફ્રી લાઇફ ફોર ઓલ' પ્રોજેક્ટના સંશોધકોએ કરેલા પરીક્ષણમાં સેમસંગ, બોસ (Bose), પેનાસોનિક અને સેન્હાઇઝર જેવી દિગ્ગજ બ્રાન્ડ્સના નામ સામે આવ્યા છે.
શું છે આ 'ઝેરી કોકટેલ'?
વૈજ્ઞાનિકોને તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ હેડફોન્સમાં BPA (બિસ્ફેનોલ A) અને BPS (બિસ્ફેનોલ S) જેવા 'કાયમી રસાયણો' (Forever Chemicals) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
•    હોર્મોન સાથે ચેડાં: આ રસાયણો શરીરમાં એસ્ટ્રોજન હોર્મોનની નકલ કરે છે, જેનાથી નાની બાળકીઓમાં વહેલી તરુણાવસ્થા અને પુરુષોમાં સ્ત્રીત્વના લક્ષણો આવવાનું જોખમ રહે છે.
•    ત્વચા દ્વારા પ્રવેશ: ચિંતાજનક વાત એ છે કે જ્યારે આપણે હેડફોન પહેરીએ છીએ ત્યારે પરસેવા અને ગરમીને કારણે આ પ્લાસ્ટિકમાં રહેલા ઝેરી તત્વો ઓગળીને ત્વચા વાટે સીધા લોહીમાં ભળે છે.
ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો
તપાસકર્તાઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઉપકરણોના લાંબા ગાળાના વપરાશથી નીચે મુજબની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે:
1.    લીવર અને કિડનીને નુકસાન: હેડફોનમાં રહેલા ક્લોરિનેટેડ પેરાફિન અંગોને નુકસાન પહોંચાડે છે.
2.    મગજનો વિકાસ: ખાસ કરીને બાળકો અને કિશોરોમાં મગજના વિકાસ પર માઠી અસર પડી શકે છે.
3.    કેન્સર: આ રસાયણો લાંબા ગાળે કેન્સર જેવી જીવલેણ બીમારીનું કારણ બની શકે છે.
કયા મોડેલ્સમાં વધુ જોખમ?
અહેવાલ મુજબ, સેમસંગ ગેલેક્સી બડ્સ3 પ્રો (Samsung Galaxy Buds3 Pro), સોની WF-1000XM5, બોસ ક્વાયટકમ્ફર્ટ (Bose QuietComfort) અને સેન્હેઇઝર એક્સેન્ટમ જેવા મોડેલ્સમાં નિર્ધારિત મર્યાદા (10 mg/kg) કરતા અનેકગણું વધારે ઝેર (315 mg/kg સુધી) જોવા મળ્યું છે. સ્પોર્ટ્સ હેડફોન વાપરનારાઓ માટે જોખમ વધુ છે કારણ કે કસરત દરમિયાન નીકળતો પરસેવો આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે.
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે કિશોરો અને બાળકોએ હેડફોનનો ન્યૂનતમ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. વૈજ્ઞાનિકોએ હવે સરકારોને વિનંતી કરી છે કે આ 'અંતઃસ્ત્રાવી-વિક્ષેપકારક' રસાયણો પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે જેથી ભવિષ્યની પેઢીને બચાવી શકાય.