નવી દિલ્હી: ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આજે એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ નોંધાઈ છે. ભારત પોતાની ત્રીજી પરમાણુ સંચાલિત બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીન (SSBN) INS અરિધમન (INS Aridhaman) ને નૌસેનામાં સામેલ કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. આ સબમરીન માત્ર નૌસેનાનું નવું અંગ નથી, પરંતુ તે ભારતની 'ન્યૂક્લિયર ડેટરન્સ' (પરમાણુ પ્રતિરોધક) શક્તિને અનેકગણી મજબૂત બનાવશે. આ સાથે જ ભારત સતત દરિયાઈ પરમાણુ દેખરેખ રાખવાની ક્ષમતા ધરાવતા પસંદગીના દેશોની યાદીમાં વધુ મજબૂત બન્યું છે.
INS અરિધમન: કેમ છે આટલી ખાસ?
INS અરિધમન એ ભારતની 'અરિહંત ક્લાસ'ની બીજી સબમરીન છે, પરંતુ તે અગાઉની INS અરિહંત કરતા ઘણી બાબતોમાં વધુ અદ્યતન છે:
•    વધુ પ્રહાર ક્ષમતા: અરિહંતની સરખામણીમાં અરિધમન વધુ બેલિસ્ટિક મિસાઇલો લઈ જવા માટે સક્ષમ છે. તે લાંબી દૂરીની K-Series મિસાઇલોથી સજ્જ હશે.
•    સાઇલન્ટ ટેકનોલોજી: આ સબમરીન પાણીની અંદર એટલી શાંતિથી ચાલે છે કે દુશ્મન દેશના રડાર કે સોનાર માટે તેને પકડવી લગભગ અશક્ય છે, જેના કારણે તેને 'સાઇલન્ટ કિલર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
•    સ્વદેશી શક્તિ: આ પ્રોજેક્ટ 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' હેઠળ ભારતની ટેકનિકલ ક્ષમતાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે.
વ્યૂહાત્મક રીતે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે
હિંદ મહાસાગરમાં ચીનની વધતી જતી દખલગીરી અને પાકિસ્તાન સાથેના સરહદી તણાવ વચ્ચે INS અરિધમનનું આગમન ભારત માટે 'બ્રહ્માસ્ત્ર' સમાન છે.
1.    સેકન્ડ સ્ટ્રાઈક ક્ષમતા: જો કોઈ દેશ ભારત પર પરમાણુ હુમલો કરે, તો આ સબમરીન સમુદ્રના ઉંડાણમાંથી જ દુશ્મન પર વળતો પરમાણુ હુમલો કરવાની ક્ષમતા (Second Strike Capability) પૂરી પાડે છે.
2.    સુરક્ષા કવચ: તે ભારતના દરિયાઈ સીમાડાઓને અતૂટ સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડશે અને દુશ્મન જહાજોને ભારતીય જળસીમામાં પ્રવેશતા પહેલા સો વાર વિચારવા મજબૂર કરશે.
મે ૨૦૨૬ સુધીમાં કાર્યરત થવાની શક્યતા
સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, INS અરિધમન પરના અંતિમ પરીક્ષણો પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યા છે અને મે ૨૦૨૬ સુધીમાં તેને સત્તાવાર રીતે કમિશન (કાર્યરત) કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. આ સબમરીન ભારતીય વ્યૂહાત્મક દળોના કમાન્ડ હેઠળ કામ કરશે.
ભારતીય નૌસેના હવે 'બ્લુ વોટર નેવી' બનવા તરફ મજબૂત ડગલાં ભરી રહી છે, અને INS અરિધમન આ સફરનું એક અત્યંત મહત્વનું માઈલસ્ટોન છે.