વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આર્થિક નીતિઓને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે મોટો ઝટકો આપ્યો છે. યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે ૬-૩ની બહુમતીથી ચુકાદો આપતા જણાવ્યું છે કે, ટ્રમ્પ સરકાર દ્વારા વિવિધ દેશો પર લાદવામાં આવેલા જંગી ટેરિફ ગેરકાયદેસર છે. કોર્ટના આ આદેશ બાદ હવે અમેરિકી સરકાર પર અંદાજે ૧૫૦ અબજ ડોલર (આશરે ૧૨.૪૫ લાખ કરોડ રૂપિયા) થી વધુની રકમ આયાતકારોને રિફન્ડ તરીકે પાછી આપવાની નોબત આવી શકે છે.

*કોર્ટે શું કહ્યું?*

ચીફ જસ્ટિસ જોન રોબર્ટ્સની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જણાવ્યું કે, પ્રમુખ પાસે એકપક્ષીય રીતે અમર્યાદિત ટેરિફ લાદવાની સત્તા નથી. બંધારણ મુજબ ટેક્સ અને ટેરિફ નક્કી કરવાની સત્તા માત્ર 'કોંગ્રેસ' (સંસદ) પાસે છે. ટ્રમ્પે ૧૯૭૭ ના 'ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ' (IEEPA) નો દુરુપયોગ કરીને આ શુલ્ક લાદ્યા હતા, જે કાયદાકીય રીતે ટકી શકે તેમ નથી.

*સમગ્ર વિવાદ શું હતો?*

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતમાં જ 'નેશનલ ઇમરજન્સી' જાહેર કરીને ભારત, ચીન અને યુરોપિયન યુનિયન સહિતના દેશોમાંથી આવતી વસ્તુઓ પર ૧૦% થી ૫૦% સુધીના ટેરિફ લાદી દીધા હતા. ટ્રમ્પનું કહેવું હતું કે અમેરિકાની વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે આ જરૂરી છે. જોકે, સેંકડો નાની-મોટી કંપનીઓએ આ નિર્ણયને કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો, જેમાં હવે તેમની જીત થઈ છે.

અર્થતંત્ર પર અસર:

 * રિફન્ડનો બોજ: અમેરિકી તિજોરી પર ૧૫૦ અબજ ડોલરનો બોજ પડશે, કારણ કે અત્યાર સુધી વસૂલવામાં આવેલો ટેક્સ પરત કરવો પડશે.

 * ટ્રેડ વોરની શક્યતા: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આ ચુકાદાની ટીકા કરતા કહ્યું છે કે આનાથી દેશ નબળો પડશે અને તેઓ અન્ય કાયદાકીય માર્ગો અપનાવીને ટેરિફ ચાલુ રાખવાનો પ્રયત્ન કરશે.

 * વૈશ્વિક બજારો: આ ચુકાદાથી ભારત સહિતના નિકાસકાર દેશોને મોટી રાહત મળશે અને ચીજવસ્તુઓના ભાવ ઘટવાની શક્યતા છે.