મુંબઈ: બોલિવૂડના દિગ્ગજ અભિનેતા અને રાજકારણી શત્રુઘ્ન સિંહાના તેજાબી અવાજ અને તેમના આઇકોનિક સંવાદ 'ખામોશ' (Khamosh) પર હવે કાયદાકીય મહોર વાગી ગઈ છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટે શનિવારે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ જારી કરતા જણાવ્યું છે કે, અભિનેતાની પરવાનગી વિના કોઈ પણ વ્યક્તિ તેમના નામ, અવાજ, તસવીરો કે તેમની પ્રખ્યાત પંચલાઇનનો ઉપયોગ વ્યાપારી લાભ માટે કરી શકશે નહીં.
સંમતિ વિના ‘ખામોશ’ નહીં!
જસ્ટિસ શર્મિલા દેશમુખે ૧૬ ફેબ્રુઆરીએ પસાર કરેલા વચગાળાના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, શત્રુઘ્ન સિંહાની અનોખી શૈલી તેમના વ્યક્તિત્વ સાથે "વિશેષ રીતે સંકળાયેલી" છે. કોર્ટે તમામ વેબસાઇટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને નિર્દેશ આપ્યો છે કે સિંહાના વ્યક્તિત્વના ગુણોનો દુરુપયોગ કરતી તમામ ઓનલાઈન સામગ્રી તાત્કાલિક અસરથી હટાવી દેવામાં આવે.
AI ના ખતરા સામે કાયદાનું કવચ
આધુનિક ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં સેલિબ્રિટીઝના વ્યક્તિત્વ અધિકારો (Personality Rights) જોખમમાં મુકાયા છે. હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે:
•    ડિજિટલ બનાવટી: AI દ્વારા સેલિબ્રિટીના ચહેરા મોર્ફ કરીને કે તેમના નકલી વીડિયો બનાવીને તેમની પ્રતિષ્ઠાને કલંકિત કરવામાં આવી રહી છે.
•    ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન: વ્યાપારી લાભ માટે અભિનેતાના નામ અને છબીનો અનધિકૃત ઉપયોગ એ તેમની ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન છે.
ઐતિહાસિક પંચલાઇનનું સન્માન
કોર્ટે પોતાના આદેશમાં ખાસ નોંધ્યું હતું કે સિંહા પાસે સંવાદો રજૂ કરવાની એક આગવી છટા છે. તેમની ફિલ્મોમાં જે રીતે તેઓ "ખામોશ" શબ્દ ઉચ્ચારે છે, તે તેમની એકમાત્ર ઓળખ બની ગઈ છે. એડવોકેટ હિરેન કમોદ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે આ પંચલાઇનનો ઉપયોગ કરીને ઘણા લોકો તેમની જાણ બહાર નફો કમાઈ રહ્યા છે, જે ગેરકાયદેસર છે.
આગામી સુનાવણી ૩૦ માર્ચે
આ આદેશ બાદ હવે ઈન્ટરનેટ પર શત્રુઘ્ન સિંહાના નામનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવેલા નકલી એકાઉન્ટ્સ અને મીમ્સ કે જે વ્યાપારી ઉદ્દેશ્ય ધરાવે છે, તેના પર અંકુશ આવશે. હાઈકોર્ટે આ કેસની વધુ સુનાવણી ૩૦ માર્ચ ૨૦૨૬ પર મુલતવી રાખી છે. અમિતાભ બચ્ચન અને અનિલ કપૂર બાદ શત્રુઘ્ન સિંહા હવે એવા ત્રીજા મોટા અભિનેતા બન્યા છે જેમના વ્યક્તિત્વના અધિકારોને કાનૂની રક્ષણ મળ્યું છે.