નવી દિલ્હી:  રાજધાની દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાયેલી 'ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026' માત્ર ચર્ચાઓ પૂરતી સીમિત ન રહી, પરંતુ તેણે ભારતની વિદેશ નીતિ અને ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતાને એક નવા શિખરે પહોંચાડી છે. વડાપ્રધાન મોદીના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ ભારતે વિશ્વના મંચ પર પોતાની 'સોવરિન AI' તાકાતનું પ્રદર્શન કર્યું છે.
MANAV વિઝન: AI ને શાસનનો નવો ચહેરો આપશે
પીએમ મોદીએ ૧૧૮ દેશોના પ્રતિનિધિઓ સામે 'MANAV' વિઝન રજૂ કરીને સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત માટે ટેકનોલોજી માત્ર આંકડા નથી, પણ માનવતાનું કલ્યાણ છે. નૈતિકતા (Ethical), જવાબદારી (Accountable), રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ (National Sovereignty), સુલભતા (Accessible) અને કાયદેસરતા (Validated) ના પાંચ સ્તંભો પર ભારતની AI ઇકોસિસ્ટમ ટકેલી હશે.
મુકેશ અંબાણીનો માસ્ટરસ્ટ્રોક: ₹૧૦ લાખ કરોડનું રાષ્ટ્રનિર્માણ રોકાણ
રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ સમિટમાં ગુંજતી જાહેરાત કરતા જણાવ્યું કે, રિલાયન્સ અને જિયો દ્વારા AI ક્ષેત્રે ૧૦ લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવશે. અંબાણીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "આ કોઈ સટ્ટાકીય રોકાણ નથી, પણ ધીરજવાન અને શિસ્તબદ્ધ રાષ્ટ્રનિર્માણની મૂડી છે." આ રોકાણ ભારતને ડેટા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના મામલે વિશ્વના અગ્રેસર દેશોની હરોળમાં લાવી દેશે.
ભારતનું ‘પેક્સ સિલિકા’માં આગમન: વિદેશ નીતિમાં મોટું પરિવર્તન
સમિટની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક જાહેરાત ૨૦ ફેબ્રુઆરીએ થઈ, જ્યારે ભારત સત્તાવાર રીતે અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળના 'પેક્સ સિલિકા' (Pax Silica) માં જોડાયું. આ જોડાણ ભારત અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના હાઈ-ટેક સંબંધોને મજબૂત કરશે, જેનાથી સેમિકન્ડક્ટર અને આધુનિક આર્થિક શક્તિ માટેના દ્વાર ખુલશે.
‘મેડ-ઈન-ઈન્ડિયા’ AI મોડેલ્સનો દબદબો
ભારતે આ મંચ પર પોતાના ત્રણ શક્તિશાળી AI મોડેલ્સ લોન્ચ કર્યા છે:
•    સર્વમ AI (વિક્રમ): તર્ક અને ઑફલાઇન ઉપયોગ માટેનું મોડેલ.
•    Gnani.ai: ૨૨ ભારતીય ભાષાઓમાં હાઇ-ક્વોલિટી વોઇસ ક્લોનિંગ માટે.
•    Param2 (ભારતજેન): કાયદાકીય અને સરકારી શાસન માટે ખાસ તૈયાર કરાયેલું મોડેલ.
વિવાદોની છાયા: રોબોટિક કૂતરો અને બિલ ગેટ્સ
આ ભવ્ય આયોજનમાં કેટલાક વિવાદોએ પણ ચર્ચા જગાડી. ગેલગોટિયા યુનિવર્સિટીએ ચીની રોબોટિક કૂતરાને 'સ્વદેશી' ગણાવી રજૂ કરતા શરમજનક સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. તો બીજી તરફ, બિલ ગેટ્સના જેફરી એપ્સટિન સાથેના ભૂતકાળના જોડાણને કારણે છેલ્લી ઘડીએ તેમનું નામ વક્તાઓની યાદીમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યું હતું. સમિટ દરમિયાન ગેરવહીવટ અને ભીડની ફરિયાદો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ હતી.
તમામ ઉતાર-ચઢાવ છતાં, સુંદર પિચાઈ જેવા દિગ્ગજોએ ભારતના ડેવલપર ઇકોસિસ્ટમના વખાણ કર્યા છે. આ સમિટ સાબિત કરે છે કે ભારત હવે AI ની દુનિયામાં માત્ર એક બજાર નથી, પણ એક શક્તિશાળી ખેલાડી છે.