બ્રસેલ્સ : વિશ્વના બે સૌથી મોટા આર્થિક પાવરહાઉસ - યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે વેપાર સંબંધોમાં ભયાનક તિરાડ પડી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ૧૫ ટકા વૈશ્વિક આયાત ટેરિફની જાહેરાત કરવામાં આવતા જ યુરોપિયન યુનિયને વોશિંગ્ટન સામે બાંયો ચઢાવી છે. EU એ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં માંગ કરી છે કે અમેરિકા અગાઉના વચનો અને વેપાર પ્રતિબદ્ધતાઓનું પાલન કરે અને ટેરિફ અંગે તાત્કાલિક સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા આપે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો અને ટ્રમ્પની પ્રતિક્રિયા
આ વિવાદ ત્યારે વકર્યો જ્યારે યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે ૬-૩ ના બહુમતી ચુકાદામાં જણાવ્યું કે, વહીવટીતંત્રે ૧૯૭૭ ના 'ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ'નો દુરુપયોગ કરીને વ્યાપક ટેરિફ લાદવાની પોતાની સત્તા ઓળંગી છે. કોર્ટે પુષ્ટિ કરી કે ટેક્સ લાદવાની સત્તા માત્ર અમેરિકી કોંગ્રેસ પાસે છે. જોકે, આ ચુકાદાના બીજા જ દિવસે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આક્રમક વલણ અપનાવતા ૧૦ ટકાથી વધારીને ૧૫ ટકા વૈશ્વિક ટેરિફની જાહેરાત કરી દીધી છે.
EU ની નારાજગી અને 'સોદો એ એક સોદો છે'
યુરોપિયન યુનિયને એક નિવેદનમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ ના 'EU-US સંયુક્ત નિવેદન'ની યાદ અપાવી છે. EU એ જણાવ્યું કે, "સોદો એ એક સોદો છે." જે મુજબ બંને પક્ષો વાજબી અને પરસ્પર ફાયદાકારક વેપાર માટે સંમત થયા હતા. યુરોપ માને છે કે ૧૫ ટકાનો આ નવો ટેરિફ ટ્રાન્સએટલાન્ટિક રોકાણ અને વેપારના વાતાવરણને ઝેરી બનાવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને વિમાન અને સ્પેરપાર્ટ્સ જેવા ઉત્પાદનો પર શૂન્ય ટેરિફની સમજૂતી હતી, જેનો હવે ભંગ થઈ રહ્યો છે.
 
વેપાર વિવાદના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
•    વૈશ્વિક ટેરિફ: ટ્રમ્પ દ્વારા તમામ આયાતી માલ પર ૧૫% ટેક્સની જાહેરાત.
•    ન્યાયિક અવરોધ: યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિની ટેરિફ લાદવાની સત્તાને પડકારી.
•    EU ની માંગ: અમેરિકા તેના સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદાર સાથે કરેલા કરારનું પાલન કરે.
•    અસર: ઓટોમોબાઈલ, વિમાન અને મશીનરી જેવા ઉત્પાદનોના ભાવમાં જંગી વધારો થવાની ભીતિ.
આગામી સમયમાં શું થશે?
અમેરિકાના આ આર્થિક રાષ્ટ્રવાદથી વૈશ્વિક બજારોમાં પણ ચિંતા ફેલાઈ છે. જો અમેરિકા પોતાની જીદ પર અડગ રહેશે, તો યુરોપિયન યુનિયન પણ વળતા પગલા તરીકે અમેરિકી ઉત્પાદનો પર 'કાઉન્ટર ટેરિફ' લાદી શકે છે. આ વેપાર યુદ્ધ જો વધુ લાંબુ ચાલશે તો વૈશ્વિક મોંઘવારીમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.