નવી દિલ્હી : તમારા સ્માર્ટફોનમાં રહેલી ખાનગી માહિતી હવે માત્ર તમારી જ મિલકત રહેશે. વર્ષોથી ચાલી રહેલી ડેટા ગોપનીયતાની જંગમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ભારતીય યુઝર્સના પક્ષમાં મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની કડકાઈ બાદ દુનિયાની દિગ્ગજ ટેક કંપની WhatsApp અને તેની પેરેન્ટ કંપની મેટાએ શરણાગતિ સ્વીકારી છે. કોર્ટમાં વોટ્સએપે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ભારતીય સ્પર્ધા પંચ (CCI) ના તમામ આદેશોનું પાલન કરશે અને યુઝર્સના ડેટા સુરક્ષાના નિયમોનો તાત્કાલિક અમલ કરશે.
જાહેરાત માટે ડેટા શેરિંગ પર હવે તમારી 'ચાવી'
સુનાવણી દરમિયાન વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે સર્વોચ્ચ અદાલતને ખાતરી આપી હતી કે ૧૬ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં ગોપનીયતા સુરક્ષાના તમામ નવા નિયમો લાગુ કરી દેવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે હવે વોટ્સએપ તમારો પર્સનલ ડેટા જાહેરાતો બતાવવા માટે ફેસબુક કે ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવી અન્ય મેટા કંપનીઓ સાથે શેર કરી શકશે નહીં, સિવાય કે તમે તેની પરવાનગી આપો. તમારી ડિજિટલ દુનિયા પર હવે તમારું પોતાનું નિયંત્રણ રહેશે.
દંડ અને કાનૂની દાવપેચમાં પડી હાર
આ સમગ્ર કેસ વોટ્સએપની ૨૦૨૧ની વિવાદાસ્પદ ગોપનીયતા નીતિ સાથે જોડાયેલો છે. CCI એ આ નીતિને સ્પર્ધા વિરોધી ગણાવીને કંપની પર ₹૨૧૩.૧૪ કરોડનો તોતિંગ દંડ ફટકાર્યો હતો. વોટ્સએપે આ આદેશ સામે સ્ટે મેળવવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી, પરંતુ ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ પંચોલીની બેન્ચે કંપનીની દલીલો ફગાવી દીધી હતી. અંતે, વોટ્સએપે નરમ પડવું પડ્યું અને પોતાની અરજીઓ પાછી ખેંચી લીધી.
 
આ નિર્ણયની મુખ્ય અસરો:
•    સંમતિનો અધિકાર: ડેટા શેર કરવો કે નહીં તેનો અંતિમ નિર્ણય હવે યુઝર્સના હાથમાં રહેશે.
•    ટ્રાન્સપરન્સી: વોટ્સએપે પોતાની ગોપનીયતા નીતિમાં ફેરફાર કરીને યુઝર્સને સ્પષ્ટ વિકલ્પો આપવા પડશે.
•    દંડની ચુકવણી: કંપનીએ CCI દ્વારા લાદવામાં આવેલા ₹૨૧૩ કરોડના દંડનો સ્વીકાર કરવો પડશે.
•    સમયમર્યાદા: ૧૬ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં તમામ ફેરફારો ફરજિયાતપણે લાગુ કરવાના રહેશે.
 
ડિજિટલ ગોપનીયતાની ઐતિહાસિક જીત
ભારતમાં ડેટા સુરક્ષા કાયદાઓને મજબૂત બનાવવા તરફ આ એક ક્રાંતિકારી ડગલું છે. સર્વોચ્ચ અદાલતના આ વલણથી હવે ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને વોટ્સએપ જેવી તમામ એપ્સ માટે યુઝર્સની પ્રાઇવસીનો આદર કરવો અનિવાર્ય બની ગયો છે. સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટના કોરિડોરમાં લખાયેલી આ નવી સ્ક્રિપ્ટ ભારતના કરોડો ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ માટે સુરક્ષાની ગેરંટી સમાન છે.