મુંબઇ, તા.૨૪: સોનાનું હોલમાર્કિંગ વ્‍યાપકપણે માન્‍ય હોઈ શકે છે પરંતુ ૯-કેરેટ (9K) ઝવેરાતની વાત આવે ત્‍યારે જાગળતિમાં તીવ્ર ઘટાડો થાય છે. જુલાઈ ૨૦૨૫ થી, ભારતમાં ૯K સોનાનું હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત બનશે, છતાં કન્‍ઝ્‍યુમર એજ્‍યુકેશન એન્‍ડ રિસર્ચ સેન્‍ટર (CERC) દ્વારા તાજેતરના સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્‍યું છે કે મોટાભાગના ગ્રાહકો તેના પ્રમાણપત્ર, અધિકળતતા અને ચકાસણીના ધોરણો વિશે અંધારામાં છે.

 સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્‍યું છે કે માત્ર ૨૦% ઉત્તરદાતાઓ ૯K સોના અને તેની ફરજિયાત હોલમાર્કિંગ આવશ્‍યકતાથી વાકેફ હતા. જ્‍યારે લગભગ ૮૦% લોકો જાણતા હતા કે ઉચ્‍ચ શુદ્ધતાવાળા સોનું - ૧૮K, ૨૨K અને ૨૪K - હોલમાર્કિંગ  હોવું આવશ્‍યક છે, ઘણા લોકો હોલમાર્કના બધા ઘટકોને યોગ્‍ય રીતે ઓળખી શકયા નથી. આમાં બ્‍યુરો ઓફ ઇન્‍ડિયન સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ (BIS) લોગો, શુદ્ધતા ગ્રેડ, ઝવેરીનું ઓળખ ચિﾎ અને હોલર્માકિંગ સેન્‍ટરનો સ્‍ટેમ્‍પ શામેલ છે.

અમદાવાદમાં હોલમાર્કિંગ વિશે સામાન્‍ય જાગળતિ પ્રમાણમાં ઊંચી હોવા છતાં, ઊંડાણપૂર્વકની સમજ મર્યાદિત હતી. બહુ ઓછા ઉત્તરદાતાઓ જાણતા હતા કે દરેક હોલમાર્ક કરેલા ટુકડામાં છ-અંકનો આલ્‍ફાન્‍યૂમેરિક હોલમાર્કિંગ યુનિક આઇડેન્‍ટિફિકેશન (HUID) નંબર હોવો જોઈએ. સર્વેમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્‍યું છે કે ગ્રાહકો ઘણીવાર ટેકનિકલ ચકાસણી કરતાં વેચનાર પર વિશ્વાસ પર વધુ આધાર રાખે છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, ૩૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ઉત્તરદાતાઓ હોલમાર્કિંગ વિગતોથી વધુ પરિચિતતા દર્શાવે છે, સંભવતઃ ઉચ્‍ચ ડિજિટલ સાક્ષરતા અને ઓનલાઈન ગ્રાહક જાગળતિ સંસાધનોના સંપર્કને કારણે, CERC અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું.

CERCના CEO અનિંદિતા મહેતાએ જણાવ્‍યું હતું કે ૯K સોનાનું ફરજિયાત હોલર્માકિંગ શુદ્ધતા - ૩૭.૫% સોનાની સામગ્રીની ખાતરી આપીને સસ્‍તા જ્‍વેલરી સેગમેન્‍ટમાં વિશ્વાસ જગાડવાનો હેતુ ધરાવે છે.