મુંબઈ,તા.૨૫: સિસ્‍ટમેટિક ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ પ્‍લાન્‍સ (SIPs) ધીમે ધીમે રોકાણ કરવાનો સૌથી સરળ રસ્‍તો બની ગયો છે. ઘણા લોકો લાંબા ગાળે મોટું ભંડોળ બનાવવા માટે દર મહિને નાની રકમનું રોકાણ કરી રહ્યા છે. જો તમારું લક્ષ્ય ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં રૂ.૧ કરોડનું નિવૃત્તિ ભંડોળ બનાવવાનું છે, તો તે જાણવું મહત્‍વપૂર્ણ છે કે તમે ક્‍યારે શરૂઆત કરી રહ્યા છો. વાસ્‍તવિક રમત રકમ વિશે નથી, તે સમય વિશે છે.

ધારો કે તમે ૨૫ વર્ષની ઉંમરે રોકાણ શરૂ કરો છો અને ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધી રોકાણ ચાલુ રાખો છો. તેનો અર્થ એ કે તમારી પાસે સંપૂર્ણ ૩૫ વર્ષ છે. જો તમે સરેરાશ વાર્ષિક ૧૫% વળતર મેળવો છો, તો લગભગ રૂ.૧,૦૦૦ ની માસિક SIP પણ રૂ.૧ કરોડથી વધુનું ભંડોળ બનાવી શકે છે. અહીં મુખ્‍ય વાત એ છે કે તમે આટલા મોટા ફંડમાં રોકાણ કરો છો તે નાણાં ખૂબ ઓછા છે; ચક્રવૃદ્ધિ બાકીનું કામ કરે છે. સમયગાળો જેટલો લાંબો હશે, તેટલો વધુ વળતર મળશે. તેથી, જેઓ વહેલા શરૂઆત કરે છે તેઓ નાની રકમથી પણ નોંધપાત્ર લાભ મેળવી શકે છે.

હવે, ધારો કે તમે ૩૦ વર્ષની ઉંમરે રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. તમારી પાસે ફક્‍ત ૩૦ વર્ષ બાકી છે. ફક્‍ત ૫ વર્ષનો વિલંબ નોંધપાત્ર ફરક પાડે છે. આવા કિસ્‍સામાં, તમારે ૬૦ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં લગભગ રૂ.૧ કરોડ એકઠા કરવા માટે દર મહિને લગભગ રૂ.૨,૦૦૦ ની લ્‍ત્‍ભ્‍ શરૂ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આ ઉદાહરણ રોકાણમાં સમયની મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા દર્શાવે છે. તમે જેટલો વધુ વિલંબ કરશો, તેટલું વધુ તમારું માસિક રોકાણ વધશે. તેથી, હમણાં નહીં તો ક્‍યારેય નહીં નો સિદ્ધાંત અહીં સાચો પડે છે.

જો કોઈ વ્‍યક્‍તિ ૪૦ વર્ષની ઉંમરે રોકાણ કરવાનું શરૂ કરે છે, તો તેની પાસે ફક્‍ત ૨૦ વર્ષ બાકી છે. રૂ.૧ કરોડનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે, તેમને દર મહિને આશરે રૂ.૭,૫૦૦નું રોકાણ કરવાની જરૂર પડી શકે છે, જો તેમને સરેરાશ ૧૫% વળતર મળે. તે સ્‍પષ્ટ છે કે જેમ જેમ સમય આગળ વધે છે, તેમ તેમ રોકાણની રકમ ઝડપથી વધે છે. વળતરના અંદાજો સમાન રહે છે, પરંતુ ટૂંકા સમયના ક્ષિતિજને કારણે લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવું વધુ મુશ્‍કેલ બને છે.

દરેક વ્‍યક્‍તિને તેમની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં રોકાણ કરવાની તક મળતી નથી. જવાબદારીઓ, ઓછો પગાર અથવા કૌટુંબિક જરૂરિયાતો એક પરિબળ હોઈ શકે છે. જો તમે ૪૫ વર્ષની ઉંમરે શરૂઆત કરો છો, તો એક અભિગમ એ છે કે મોટી રકમથી શરૂઆત કરો અને દર વર્ષે તેમાં થોડો વધારો કરો. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્‍યક્‍તિ દર મહિને રૂ.૧૦,૦૦૦ થી શરૂઆત કરે છે અને દર વર્ષે SIP ૧૦% વધારે છે, તો વ્‍યક્‍તિ ૧૫ વર્ષમાં આશરે રૂ.૧ કરોડનું ભંડોળ બનાવી શકે છે, જો સરેરાશ વળતર ૧૫% હોય. આને સ્‍ટેપ-અપ SIP કહેવામાં આવે છે અને તે ટૂંકા સમયમાં ધ્‍યેય પ્રાપ્ત કરવાનો અસરકારક માર્ગ હોઈ શકે છે.

SIP નો સૌથી મોટો ફાયદો શિસ્‍ત છે. પૈસા દર મહિને એક નિﾍતિ તારીખે આપમેળે રોકાણ કરવામાં આવે છે. આ બજારના વધઘટનું જોખમ ઘટાડે છે. બીજું, રૂપિયા-ખર્ચ સરેરાશ છે. જ્‍યારે બજાર ઘટે છે, ત્‍યારે તમને વધુ યુનિટ મળે છે અને જ્‍યારે બજાર વધે છે, ત્‍યારે તમને ઓછા મળે છે. આ સરેરાશ ખર્ચ સંતુલિત રાખે છે. ત્રીજી શક્‍તિ ચક્રવૃદ્ધિ છે. લાંબા ગાળે, આ ચક્રવૃદ્ધિ તમારા નાના રોકાણને મોટા ફંડમાં પરિવર્તિત કરે છે.

એ યાદ રાખવું મહત્‍વપૂર્ણ છે કે ૧૫% વળતર ગેરંટી નથી. બજાર વધઘટ કરે છે. ક્‍યારેક વળતર વધારે હોઈ શકે છે, ક્‍યારેક ઓછું. તેથી, રોકાણ કરતા પહેલા તમારી જોખમ સહનશીલતાને સમજો અને જો જરૂરી હોય તો સલાહકારની મદદ લો. વધુમાં, જેમ જેમ નિવૃત્તિ નજીક આવે છે, તેમ તેમ ધીમે ધીમે કેટલાક પૈસા સુરક્ષિત વિકલ્‍પોમાં સ્‍થાનાંતરિત કરવા સમજદારીભર્યું છે.