તેહરાન: તા.૨૭: ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને ચાલી રહેલી ખેંચતાણ હવે એક અત્યંત નાજુક વળાંક પર પહોંચી ગઈ છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ અમેરિકા સાથેની તાજેતરની પરોક્ષ વાટાઘાટોને દેશના ઈતિહાસની "સૌથી તીવ્ર અને સૌથી લાંબી" મંત્રણા ગણાવી છે. ગઈકાલે ઈરાનના સરકારી ટેલિવિઝન પર આપેલા નિવેદનમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાને પોતાનો પક્ષ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો છે, પરંતુ હજુ પણ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો પર બરફ જામી રહ્યો હોય તેમ લાગે છે.

મંત્રણાના ટેબલ પર શું થયું?

જીનીવામાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં ઓમાનના વિદેશ પ્રધાન બદ્ર અલ-બુસૈદીએ મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી હતી. કલાકો સુધી ચાલેલી આ પરોક્ષ ચર્ચાઓમાં કોઈ સત્તાવાર કરાર થઈ શક્યો નથી. જોકે, મધ્યસ્થી બદ્ર અલ-બુસૈદીએ દાવો કર્યો છે કે મંત્રણામાં "નોંધપાત્ર પ્રગતિ" થઈ છે અને આગામી અઠવાડિયે વિયેનામાં ટેકનિકલ સ્તરની ચર્ચાઓ આગળ વધશે. બીજી તરફ, વ્હાઇટ હાઉસે હજુ સુધી આ બાબતે મૌન સેવ્યું છે.

ટ્રમ્પનું વલણ અને ઈરાનની જીદ

યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર કડક નિયંત્રણો ઈચ્છે છે અને આ માટે તેમણે ખાડી વિસ્તારમાં વિમાનો અને યુદ્ધ જહાજોનો વિશાળ કાફલો તૈનાત કરી દીધો છે. આ સૈન્ય દબાણ વચ્ચે પણ ઈરાન નમતું જોખવા તૈયાર નથી. ઈરાની મીડિયાના અહેવાલ મુજબ, તેહરાન યુરેનિયમનું સંવર્ધન ચાલુ રાખવા માટે મક્કમ છે. ઈરાને યુરેનિયમને વિદેશ મોકલવાના અમેરિકી પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધો છે અને શરત મૂકી છે કે પહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવે.

આગળ શું?

હાલમાં આ ક્ષેત્રમાં તણાવ ચરમસીમાએ છે. એક તરફ મુત્સદ્દીગીરીના પ્રયાસો ચાલુ છે, તો બીજી તરફ બંને પક્ષો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ માટે પણ સજ્જ દેખાય છે. જો વિયેનામાં થનારી આગામી બેઠકમાં કોઈ ઉકેલ નહીં આવે, તો મધ્ય પૂર્વમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. સમગ્ર વિશ્વ અત્યારે આ આર્થિક અને લશ્કરી ખેંચતાણના પરિણામની રાહ જોઈ રહ્યું છે.