થિમ્પુ: તા.૨૭: ભારત અને ભૂટાન વચ્ચે નદીઓના પાણીના વ્યવસ્થાપન અને હાઇડ્રો ઇલેક્ટ્રિક પાવર ક્ષેત્રે સહકારને વધુ ગાઢ બનાવવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ ભૂટાનની મુલાકાતે પહોંચ્યું છે. જળ સંસાધન અને ગંગા કાયાકલ્પ વિભાગના સચિવ વી.એલ. કાંથા રાવના નેતૃત્વમાં આ પ્રતિનિધિમંડળે બંને દેશો વચ્ચે વહેતી નદીઓ (ટ્રાન્સબાઉન્ડ્રી નદીઓ) ના પ્રશ્નો અને સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરી હતી.

હાઇડ્રો ઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા

મુલાકાત દરમિયાન, ભારત સરકારની ભાગીદારીમાં ભૂટાનમાં ચાલી રહેલા 'પુનત્સંગચુ-૧' (Punatsangchhu-I) હાઇડ્રો ઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટની પ્રગતિની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ પ્રોજેક્ટ બંને દેશો માટે ઉર્જા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવે છે. સચિવ સ્તરની આ દ્વિપક્ષીય બેઠકમાં પ્રોજેક્ટની ચાલી રહેલી પ્રવૃત્તિઓને ઝડપી બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

પૂર વ્યવસ્થાપન માટે હાઈટેક નેટવર્ક

જળ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, બંને દેશોએ સરહદ પારની નદીઓ પર પૂર વ્યવસ્થાપન અને પૂરની આગાહી માટેની હાલની પદ્ધતિઓની સમીક્ષા કરી હતી. બેઠકમાં પૂરની ચોક્કસ આગાહી માટે ડેટા-શેરિંગ મિકેનિઝમમાં સુધારો કરવા અને હાઇડ્રો-હવામાનશાસ્ત્રીય નિરીક્ષણ નેટવર્કને વધુ આધુનિક બનાવવાની યોજના પર ચર્ચા થઈ હતી. આનાથી ચોમાસા દરમિયાન બંને દેશોના સરહદી વિસ્તારોમાં જાન-માલનું નુકસાન ઘટાડી શકાશે.

આબોહવા પરિવર્તન સામે સંયુક્ત લડત

વર્તમાન સમયમાં આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) એક મોટો પડકાર છે. હિમાલયના પ્રદેશમાં હિમનદી તળાવ ફાટવા (GLOF) અને અચાનક આવતા પૂર જેવી કુદરતી ઘટનાઓ સામે લડવા માટે ટેકનિકલ આદાનપ્રદાન અને ક્ષમતા નિર્માણ વધારવા પર સહમતી સધાઈ હતી. આધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી પર્વતીય નદીઓમાં પાણીના સ્તરનું સતત નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે.

ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેની આ મંત્રણા માત્ર જળ સંસાધનો પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે બંને દેશો વચ્ચેના અતૂટ વિશ્વાસ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાની ભાગીદારીને પણ મજબૂત કરે છે.