નવી દિલ્હી : રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ પોતાના શતાબ્દી વર્ષના ઉંબરે ઉભું છે ત્યારે સંગઠનને આધુનિક અને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે મોટા ફેરફારોની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આગામી 13 થી 15 માર્ચ દરમિયાન હરિયાણાના સમાલખામાં સંઘની સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેતી સંસ્થા 'અખિલ ભારતીય પ્રતિનિધિ સભા'ની બેઠક યોજાવા જઈ રહી છે. આ બેઠક માત્ર વાર્ષિક સમીક્ષા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં સંઘના દાયકાઓ જૂના સંગઠનાત્મક માળખાને બદલવા માટેનો બ્લુપ્રિન્ટ રજૂ કરવામાં આવશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સંઘ હવે પાયાના સ્તર  પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે, જેના માટે પ્રાદેશિક સ્તરે મોટા ફેરફારની દરખાસ્ત મુકવામાં આવશે.

આ બેઠકના એજન્ડામાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો વર્તમાન 'પ્રાંત' વ્યવસ્થાને બદલીને દરેક રાજ્ય માટે એક સ્વતંત્ર 'રાજ્ય પ્રચારક'ની નિમણૂક કરવાનો છે. હાલમાં RSS પાસે 45 પ્રાંત અને 11 ક્ષેત્રો છે, પરંતુ નવી યોજના મુજબ ક્ષેત્ર પ્રચારકોની સંખ્યા 11 થી ઘટાડીને 9 કરવામાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ જેવા રાજ્યોમાં સંગઠનાત્મક જોડાણ વધારવા માટે એક જ ક્ષેત્ર પ્રચારકની નિમણૂક પર વિચારણા ચાલી રહી છે. આ ફેરફાર પાછળનો મુખ્ય હેતુ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને પાયાના સ્વયંસેવકો વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવાનો છે, જેથી નિર્ણયો ઝડપથી લઈ શકાય અને સામાજિક કાર્યોમાં ગતિ લાવી શકાય.

જો હરિયાણાની આ બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવિત ફેરફારો પર સર્વસંમતિ સધાશે, તો તેની સત્તાવાર જાહેરાત અને અમલ માર્ચ 2027 માં નાગપુર ખાતે યોજાનારી બેઠકમાં કરવામાં આવશે. શતાબ્દી વર્ષ હોવાથી સંગઠન ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધી રહ્યું છે, જેથી કોઈ પણ મોટો ફેરફાર કાર્યકર્તાઓ માટે પ્રેરણાદાયી બને. મહારાષ્ટ્ર જેવા મોટા રાજ્યોમાં વિભાગોની સંખ્યા વધારીને સંગઠનને વધુ વ્યાપક બનાવવાની પણ યોજના છે. આ મંથન બાદ સંઘ આગામી દાયકાઓ માટે કેવી રણનીતિ અપનાવે છે, તેના પર માત્ર દેશ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.