નાગપુર: મહારાષ્ટ્રના નાગપુર જિલ્લાના કાટોલ તાલુકા હેઠળ આવતા રાઉલગાંવમાં આજે રવિવારની સવાર ચીસાચીસ અને રૂદન સાથે પડી હતી. અહીં આવેલી વિસ્ફોટકો બનાવતી જાણીતી કંપની 'SBL એનર્જી'ના પ્લાન્ટમાં સવારે બરાબર 7 વાગ્યે એક ભયાનક વિસ્ફોટ થયો હતો, જેમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 17 કામદારોના કરુણ મોત નીપજ્યા છે. વિસ્ફોટ એટલો શક્તિશાળી હતો કે આખી ફેક્ટરીનો એક હિસ્સો જમીનદોસ્ત થઈ ગયો હતો અને આસપાસના પાંચ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ભૂકંપ આવ્યો હોય તેવા આંચકા અનુભવાયા હતા. ઘટનાની ગંભીરતાને જોતા NDRF અને SDRFની ટીમો તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે દોડી આવી હતી અને કાટમાળ નીચે દબાયેલા અન્ય 18 ગંભીર રીતે ઘાયલ કામદારોને બહાર કાઢી નજીકની હોસ્પિટલોમાં ખસેડ્યા હતા.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ ફેક્ટરીમાં ગનપાઉડર અને ડેટોનેટર જેવી અત્યંત સંવેદનશીલ વિસ્ફોટક સામગ્રી બનાવવામાં આવે છે. સવારે જ્યારે શિફ્ટ બદલાઈ રહી હતી ત્યારે જ ઉત્પાદન પ્રક્રિયા દરમિયાન અચાનક ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા સાંકળબદ્ધ વિસ્ફોટો શરૂ થયા હતા. નાગપુર ગ્રામીણ પોલીસ અધિક્ષક હર્ષ પોદ્દારે જણાવ્યું હતું કે, સમગ્ર પરિસરને હાલ સીલ કરી દેવામાં આવ્યું છે અને ફોરેન્સિક એક્સપર્ટની મદદ લેવામાં આવી રહી છે. પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ ફેક્ટરી મેનેજમેન્ટ દ્વારા સલામતીના નિયમોની ઘોર અવગણના કરવામાં આવી હોવાનું જણાય છે, કારણ કે કામદારો પાસે પૂરતા સંરક્ષણ સાધનો (PPE કિટ્સ) પણ નહોતા.

આ ભયાનક દુર્ઘટનાના સમાચાર મળતા જ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે અને મૃતકોના આશ્રિતોને રાજ્ય સરકાર તરફથી ₹5 લાખની આર્થિક સહાયની જાહેરાત કરી છે. આ ઉપરાંત, કંપની મેનેજમેન્ટ પાસે પણ અલગથી વળતર અપાવવા માટે વહીવટી તંત્રએ દબાણ કર્યું છે. જોકે, ફેક્ટરીની બહાર એકઠા થયેલા મૃતકોના પરિવારો અને સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. સ્થાનિક ધારાસભ્ય ચરણ સિંહ ઠાકુરે કંપની પર ગંભીર આક્ષેપો કરતા જણાવ્યું કે, આ અકસ્માત નથી પણ 'હત્યા' છે, કારણ કે ફેક્ટરીમાં તાલીમ વગરના કામદારો પાસે જોખમી કામ કરાવવામાં આવતું હતું.

ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે, રાઉલગાંવ અને કોટવાલબદ્દીના આ પટ્ટામાં વિસ્ફોટકોની ફેક્ટરીઓમાં અકસ્માત થવો એ હવે સામાન્ય વાત બની ગઈ છે. ગત વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં જ એશિયન ફાયર વર્ક્સમાં થયેલા ધડાકામાં પણ બે લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. વારંવાર થતી આવી જાનહાનિ છતાં તંત્ર દ્વારા શા માટે કડક ઈન્સ્પેક્શન કરવામાં આવતું નથી તેવા સવાલો ઉભા થયા છે. હાલમાં એજન્સીઓ એ તપાસ કરી રહી છે કે આ ઘટના માનવીય ભૂલ હતી કે પછી જાણીજોઈને ખામીયુક્ત મશીનરી ચલાવવાનું પરિણામ. આગામી દિવસોમાં જવાબદાર અધિકારીઓ અને કંપની માલિકો સામે ગુનો નોંધવાની પ્રક્રિયા તેજ કરવામાં આવશે.