ગ્વાલિયર: આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગી અને સ્ક્રીન ટાઈમ વધવાને કારણે આંખોમાં બળતરા, લાલાશ કે ખંજવાળ આવવી સામાન્ય બની ગઈ છે. આપણે તરત જ નજીકના મેડિકલ સ્ટોર પર જઈને કોઈ પણ આઈ-ડ્રોપ્સ (Eye Drops) લઈ આવીએ છીએ. પરંતુ, સાવધાન! ગ્વાલિયરના પ્રખ્યાત આંખના સર્જન ડૉ. પુરેન્દ્ર ભસીને ચેતવણી આપી છે કે પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના આંખના ટીપાંનો ઉપયોગ કરવાથી આંખોને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
સ્ટીરોઈડ: એક 'ધીમું ઝેર'
ડૉક્ટરોના મતે, મેડિકલ સ્ટોર પર મળતા ઘણા ટીપાંમાં સ્ટીરોઈડ (Steroids) હોય છે. આ ટીપાં નાખતાની સાથે જ આંખની લાલાશ દૂર થઈ જાય છે અને સોજો ઉતરી જાય છે, જેથી દર્દીને લાગે છે કે તે સાજો થઈ ગયો છે. પરંતુ હકીકત કંઈક અલગ છે:
•    વધતું દબાણ: સ્ટીરોઈડનો લાંબો સમય ઉપયોગ આંખની અંદરનું દબાણ વધારી શકે છે.
•    ગંભીર રોગો: તેનાથી ગ્લુકોમા (ઝામર) અને મોતિયા જેવી ગંભીર બીમારીઓ નાની ઉંમરે થઈ શકે છે.
•    ચેપમાં વધારો: જો આંખમાં વાયરલ ચેપ હોય અને ભૂલથી સ્ટીરોઈડ નખાય, તો તે ચેપને અનેકગણો વધારી દે છે.
એન્ટિબાયોટિક્સ અને લાલ આંખના ટીપાંનું સત્ય
આપણે ઘણીવાર 'રેડનેસ રિલીફ' ટીપાં વાપરીએ છીએ. આ ટીપાં રક્તવાહિનીઓને સંકોચીને આંખને સફેદ કરી દે છે, પણ તેની અસર પૂરી થતા જ આંખ પહેલા કરતા વધુ લાલ અને ડ્રાય (શુષ્ક) થઈ જાય છે. તેવી જ રીતે, દરેક લાલ આંખ બેક્ટેરિયલ ચેપ નથી હોતી. વાયરલ ઈન્ફેક્શનમાં એન્ટિબાયોટિક ટીપાં વાપરવાથી દવાઓ સામે પ્રતિકારક શક્તિ (Antibiotic Resistance) ઉભી થાય છે, જે ભવિષ્યમાં દવાઓની અસર ઘટાડે છે.
લુબ્રિકેટિંગ ટીપાં પણ જોખમી હોઈ શકે?
ઘણા લોકો 'આર્ટિફિશિયલ ટિયર્સ' (Artificial Tears) ને સંપૂર્ણ સલામત માને છે. જોકે તે સામાન્ય રીતે સુરક્ષિત છે, પરંતુ જો તમારે તેનો દિવસમાં અનેકવાર ઉપયોગ કરવો પડતો હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે આંખમાં બીજી કોઈ ગંભીર સમસ્યા હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકો કોન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરે છે, તેમણે ડૉક્ટરની સલાહ વગર કોઈ પણ ટીપાં ન નાખવા જોઈએ, કારણ કે તે કોર્નિયાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ડૉક્ટર પાસે ક્યારે જવું?
નીચેના લક્ષણો દેખાય ત્યારે ઘરગથ્થુ ઉપચાર કે મેડિકલ સ્ટોરની સલાહ લેવાને બદલે તાત્કાલિક નેત્ર નિષ્ણાતને મળો:
1.    આંખમાં અચાનક અને તીવ્ર દુખાવો થવો.
2.    દ્રષ્ટિમાં ઝાંખપ આવવી કે ધબ્બા દેખાવા.
3.    આંખમાં ઈજા થવી કે પરુ નીકળવું.
4.    જો સામાન્ય સમસ્યા પણ 2-3 દિવસમાં ઠીક ન થાય.
યાદ રાખો, તમારી આંખો અનમોલ છે. થોડીક આળસ કે ડૉક્ટરની ફી બચાવવાની લાલચ તમારી જોવાની શક્તિ છીનવી શકે છે.