વોશિંગ્ટન:ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીના મૃત્યુ બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. એક તરફ ઈરાનની શેરીઓમાં ક્યાંક શોક તો ક્યાંક ઉજવણીનો માહોલ છે, ત્યારે બીજી તરફ વ્હાઇટ હાઉસમાંથી આવતા નિવેદનોએ સમગ્ર વિશ્વની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાન સામેની લશ્કરી કાર્યવાહી હજુ ૪ થી ૫ અઠવાડિયા સુધી ચાલી શકે છે, જે ઈરાનના અસ્તિત્વ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

રવિવારે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પાસે હુમલાની તીવ્રતા જાળવી રાખવા માટે પૂરતી તાકાત છે. જે રીતે માત્ર બે જ દિવસમાં ઈરાનની ટોચની નેતાગીરીને ખતમ કરવામાં આવી છે, તે જોતા નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ યુદ્ધ એક મહિનો ચાલ્યું તો ઈરાનનું સૈન્ય માળખું સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ જશે. જોકે, ટ્રમ્પે સ્વીકાર્યું છે કે આ જંગમાં અમેરિકી સૈનિકોના જીવનું જોખમ પણ છે, છતાં તેઓ પીછેહઠ કરવાના મૂડમાં નથી.
વેનેઝુએલા મોડેલ' કે નવો પ્રયોગ?: ઈરાનમાં ખામેની પછી સત્તા કોણ સંભાળશે? આ પ્રશ્ન પર ટ્રમ્પ પાસે કોઈ સ્પષ્ટ બ્લૂપ્રિન્ટ હોય તેવું લાગતું નથી. તેમણે બે અલગ પાસાઓ રજૂ કર્યા છે:
1. વેનેઝુએલા મોડેલ: જેમાં માત્ર ટોચના નેતાને હટાવવામાં આવે અને બાકીનું સરકારી તંત્ર અમેરિકાના કહ્યા મુજબ કામ કરે.
2. સંપૂર્ણ પરિવર્તન: જો ઈરાની સૈન્ય જનતાને શસ્ત્રો સોંપી દે, તો સત્તાનું હસ્તાંતરણ સરળ બની શકે છે.
જ્યારે પત્રકારોએ ઊંડો પ્રશ્ન કર્યો ત્યારે ટ્રમ્પે માત્ર એટલું જ કહીને હસી કાઢ્યું કે, "આપણે જોઈશું શું થાય છે."
 રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાન પર વિજય મેળવવો એ કોઈ નાના દેશ જેવી વાત નથી. ઈરાન પાસે અત્યંત પ્રશિક્ષિત લશ્કરી માળખું અને મજબૂત પ્રાદેશિક નેટવર્ક છે. આ ઉપરાંત, દેશની અંદર ઊંડા સામાજિક વિભાજનને કારણે કોઈપણ એક નિયમ લાગુ કરવો અશક્ય છે. ટ્રમ્પનું 'વેનેઝુએલા મોડેલ' અગાઉ નિકોલસ માદુરો સામે બહુ સફળ રહ્યું નહોતું, તેથી ઈરાનના કિસ્સામાં તે વધુ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
અત્યારે તો સમગ્ર વિશ્વની નજર ટ્રમ્પના આગામી પગલા પર છે. શું આ યુદ્ધ ઈરાનને લોકશાહી તરફ લઈ જશે કે પછી તેને નકશા પરથી ભૂંસી નાખશે, તે આવનારા ૫ અઠવાડિયા નક્કી કરશે