રાજકોટ: મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ભભૂકેલી યુદ્ધની જ્વાળાઓ હવે સમુદ્ર માર્ગો સુધી વિસ્તરી રહી છે, ત્યારે ભારત સરકારે પોતાના નાગરિકો અને રાષ્ટ્રીય હિતોની સુરક્ષા માટે અત્યંત આક્રમક વ્યૂહરચના અપનાવી છે. ભારતીય નૌકાદળે ઓમાનના અખાતમાં પોતાનું સૌથી શક્તિશાળી યુદ્ધ જહાજ 'INS સુરત' તૈનાત કરી દીધું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ રદ થવાને કારણે અને હવાઈ ક્ષેત્રમાં મિસાઇલ હુમલાના તોળાતા ભય વચ્ચે હજારો ભારતીયો ત્યાં ફસાયા છે. જો સ્થિતિ વધુ વણસે અને હવાઈ માર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય, તો નૌકાદળ દરિયાઈ માર્ગે 'મેગા રેસ્ક્યુ ઓપરેશન' હાથ ધરવા માટે સજ્જ છે. આ તૈનાતી માત્ર ચાંચિયાગીરી રોકવા માટે જ નહીં, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધના સંભવિત ખતરા સામે ભારતીય ઉર્જા માર્ગોને સુરક્ષિત રાખવા માટે કરવામાં આવી છે.

INS સુરત એ કોઈ સામાન્ય જહાજ નથી, પરંતુ ભારતીય નૌકાદળનું અત્યાધુનિક 'ગાઈડેડ મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર' છે, જે દુશ્મનના રડારમાં પકડાયા વગર ઓપરેશન પાર પાડવાની સ્ટીલ્થ ક્ષમતા ધરાવે છે. ૧૬૩ મીટર લાંબુ અને ૭,૪૦૦ ટન વજન ધરાવતું આ યુદ્ધ જહાજ ઘાતક બ્રહ્મોસ એન્ટી-શિપ મિસાઈલ સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે સમુદ્રમાં કોઈપણ દુશ્મન જહાજને પળવારમાં નેસ્તનાબૂદ કરી શકે છે. તે હવામાં પ્રહાર કરતી ૩૨ મધ્યમ અંતરની મિસાઈલો અને સબમરીન વિરોધી રોકેટ લોન્ચર્સથી સજ્જ હોવાથી તે સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં ભારતની અભેદ્ય દીવાલ સમાન છે. તેની ૩૦ નોટિકલ માઈલ પ્રતિ કલાકની ગતિ તેને કોઈપણ કટોકટીના સમયે ખૂબ જ ઝડપથી ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચવામાં મદદરૂપ થાય છે.

ભારતીય નૌકાદળનો રેકોર્ડ યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી નાગરિકોને ઉગારવામાં વિશ્વભરમાં શ્રેષ્ઠ રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૧૫માં યમન સંકટ વખતે 'ઓપરેશન રાહત' હોય કે ૨૦૨૩માં સુદાનમાંથી 'ઓપરેશન કાવેરી', ભારતે હંમેશા અશક્યને શક્ય કરી બતાવ્યું છે. હાલમાં 'મિશન ડિપ્લોયમેન્ટ' હેઠળ ભારતના છ યુદ્ધ જહાજો વિશ્વના મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગો પર તૈનાત છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સામુદ્રધુની નજીકની તૈનાતી ભારત માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ભારતનો ૮૦ ટકા ઉર્જા વેપાર અને ૯૦ ટકા કુલ વેપાર આ જોખમી માર્ગો પરથી પસાર થાય છે. જો એડનનો અખાત કે હોર્મુઝનો માર્ગ બંધ થાય, તો ભારતીય અર્થતંત્રને મોટો ફટકો પડી શકે છે, જેને રોકવા માટે નેવી અત્યારે મોરચો સંભાળી રહી છે.

વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો ઓમાનના અખાતમાં ચાલી રહેલું 'ઓપરેશન સંકલ્પ' અત્યારે ભારતની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જો જરૂર પડશે તો એડનના અખાતમાંથી વધુ યુદ્ધ જહાજોને ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં ઓમાન અને ઈરાનની નજીક ખસેડવામાં આવશે. ભારત અત્યારે સાવચેતીભર્યા પગલાં ભરી રહ્યું છે જેથી કોઈપણ આકસ્મિક હુમલા કે નાકાબંધી સમયે ભારતીય માલવાહક જહાજોને સુરક્ષિત રસ્તો આપી શકાય. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતો જતો તણાવ જોતા આગામી દિવસોમાં INS સુરતની ભૂમિકા અત્યંત નિર્ણાયક બની રહેશે, જે દુશ્મનો માટે ચેતવણી અને ભારતીય નાગરિકો માટે સુરક્ષાનું પ્રતીક બનીને અખાતના પાણીમાં લંગર નાખીને ઉભું છે.