વોશિંગ્ટન : પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે વૈશ્વિક શેરબજાર અને ઉર્જા ક્ષેત્રે મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) દ્વારા થતા દરિયાઈ વેપારને સુરક્ષિત કરવા માટે ‘રાજકીય જોખમ વીમો’ લંબાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવતા કુદરતી ગેસ અને તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. આ જાહેરાત બાદ બજાર ખુલતા પહેલા જ બટાલિયન ઓઇલ (BATL) અને ઇન્ડોનેશિયા એનર્જી (INDO) ના શેરોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
ટ્રમ્પની ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર મોટી જાહેરાત
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં ઉર્જાનો પ્રવાહ અટકવો જોઈએ નહીં. તેમણે જણાવ્યું કે, “જો જરૂર પડશે તો અમેરિકી નૌકાદળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલના ટેન્કરોને સુરક્ષા પૂરી પાડશે (Escort).” આ ઉપરાંત, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડેવલપમેન્ટ ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન દ્વારા દરિયાઈ વેપાર માટે નાણાકીય સુરક્ષા ગેરંટી અને વીમો પૂરો પાડવામાં આવશે. આ પગલાથી રોકાણકારોમાં એવી આશા જાગી છે કે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાશે નહીં.
શેરબજારમાં ગાબડા અને ઈરાનનો નવો વળાંક
બજારમાં બટાલિયન ઓઇલના શેર ૨૮% થી વધુ તૂટ્યા હતા, જ્યારે ઇન્ડોનેશિયા એનર્જીના શેરમાં ૮% નો ઘટાડો થયો હતો. નોંધનીય છે કે આ અગાઉ BATL ના શેરમાં ૫૭૮% નો તોિંગ ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. બીજી તરફ, ‘ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ’ના અહેવાલ મુજબ, ઈરાની ગુપ્તચર અધિકારીઓએ સંઘર્ષને શાંત કરવા માટે અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સી CIA નો સંપર્ક કર્યો છે. આ સમાચારને કારણે કુદરતી ગેસના વાયદાના ભાવમાં ૨% નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
ગેસબડીના પેટ્રોલિયમ વિશ્લેષણના વડા પેટ્રિક ડી હાને જણાવ્યું કે, જોકે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નજર રાખવી જરૂરી છે, પણ હાલની સ્થિતિ બજાર માટે બહુ ચિંતાજનક નથી. અમેરિકી બજાર મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષથી ઇન્સ્યુલેટેડ (સુરક્ષિત) છે કારણ કે અમેરિકા તેની મહત્તમ ક્ષમતા પર LNG નિકાસ કરી રહ્યું છે. જોકે, રોકાણકારોએ આગામી દિવસોમાં ભૌગોલિક-રાજકીય ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખવી પડશે.