કતારથી LNG બંધઃ CNGના ભાવ વધવાની શક્યતા
ગેસ કટોકટી વધુ ઘેરીઃ કતારે ગેસ ઉત્પાદન બંધ કરી દીધું: ભારતમાં મોટું પુરવઠો સંકટ ઉભું થયું છે
નવી દિલ્હી,તા.૫: પﾍમિ એશિયામાં લશ્કરી તણાવ વધવાને કારણે, કતારે લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ઉત્પાદન અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દીધું છે. કતારની ગેસ સુવિધાઓ પર હુમલા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે ભારતના ગેસ પુરવઠા પર અસર પડી છે.
ભારત લાંબા ગાળાના કરારો હેઠળ કતારથી તેની ગેસ જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો ખરીદે છે. જો કે, વર્તમાન પરિસ્થિતિને કારણે, ગેસ જહાજો ભારત પહોંચી શકતા નથી. આના કારણે ઘણા ઉદ્યોગો અને શહેર ગેસ વિતરણ (CGD) કંપનીઓ માટે પુરવઠામાં ૪૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો છે.
જ્યારે કેટલાક ઉદ્યોગો મોંઘા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરી શકશે, ત્યારે CNG અને શહેર ગેસ ક્ષેત્રો માટે પરિસ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. શહેર ગેસ કંપનીઓ કહે છે કે જો તેમને કતારમાંથી સસ્તા ગેસને બદલે હાજર બજારમાંથી વધુ મોંઘો ગેસ ખરીદવો પડે, તો CNG ના ભાવ વધી શકે છે. આનાથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફ વળવું પડી શકે છે.
ભારતનો સૌથી મોટો LNG આયાતકાર પેટ્રોનાસ LNG હાલમાં કતારથી ગેસ લાવવા માટે જહાજો મોકલી શકતો નથી. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ છે. પﾍમિ એશિયામાંથી તેલ અને ગેસ સપ્લાય માટે આ દરિયાઈ માર્ગ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
પેટ્રોનાસે જણાવ્યું હતું કે હાલની સુરક્ષા પરિસ્થિતિને કારણે, જહાજો કતારના રાસ લાફાન બંદર સુધી સુરક્ષિત રીતે પહોંચી શકતા નથી.
રાસ લાફાન અને મેસાઇદ ઔદ્યોગિક શહેરોમાં કતારની LNG સુવિધાઓ પર ઈરાની ડ્રોન હુમલા બાદ ઉત્પાદન બંધ કરવામાં આવ્યું છે. કતારએનર્જીએ જણાવ્યું હતું કે હુમલાઓને કારણે LNG અને સંબંધિત ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવ્યું છે.
પેટ્રોનાસ LNGએ જણાવ્યું હતું કે જહાજો મોકલવામાં અસમર્થતાને કારણે તેણે કતારએનર્જીને ફોર્સ મેજ્યુર નોટિસ જારી કરી છે. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિને કારણે ભારતને ગેસ સપ્લાય કરવામાં અસમર્થતા વ્યક્ત કરતા કતારએનર્જીએ પણ આવી જ નોટિસ મોકલી છે.
ભારત વાર્ષિક આશરે ૨૭ મિલિયન ટન ન્ફઞ્ આયાત કરે છે. આમાંથી લગભગ ૪૦ ટકા કતારથી આવે છે. પેટ્રોનેટ દર વર્ષે કતારથી ૮.૫ મિલિયન ટન LNG ખરીદવા માટે લાંબા ગાળાના કરાર ધરાવે છે.
શહેરી ગેસ કંપનીઓના સંગઠન, CGD એન્ટિટીઝના સંગઠન (ACE) એ રાજ્ય માલિકીની GAIL ને પત્ર લખીને ગેસની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિતા વ્યક્ત કરી છે. તેઓ જણાવે છે કે સસ્તા ગેસનો પુરવઠો ૬૦ ટકા મર્યાદિત થઈ ગયો છે, અને સ્પોટ માર્કેટમાંથી ગેસનો પુરવઠો હાલમાં સ્થગિત છે.
આ કટોકટીને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોટ માર્કેટમાં LNGનો ભાવ પ્રતિ મિલિયન બ્રિટિશ થર્મલ યુનિટ આશરે ઼૨૫ સુધી વધી ગયો છે. આ ભાવ લાંબા ગાળાના કરારના ભાવ કરતાં લગભગ બમણો છે.
હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક ઉર્જા વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. વિશ્વની દરિયાઈ તેલ નિકાસનો લગભગ એક તૃતીયાંશ ભાગ અને LNG પુરવઠાનો લગભગ ૨૦ ટકા આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગ ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દેશના લગભગ ૫૦ ટકા ક્રૂડ ઓઇલ અને લગભગ ૫૪ ટકા LNG આયાત આ માર્ગ દ્વારા થાય છે.
(1:29 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
