વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વ્યાપારિક એજન્ડાને આગળ વધારતા ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે વૈશ્વિક બજારમાં ખળભળાટ મચાવે તેવા સંકેતો આપ્યા છે. બેસેન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા ચાલુ અઠવાડિયે જ વિશ્વભરમાંથી આવતા સામાન પરની ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત શુલ્ક) ૧૦% થી વધારીને ૧૫% કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા અગાઉના ટેરિફ માળખાને રદ કર્યા બાદ ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે નવા અને વધુ મજબૂત કાયદાકીય માર્ગો અપનાવીને ટેરિફ યુદ્ધને વેગ આપી રહ્યું છે.
૫ મહિનામાં ઉંચા દરો પરત લાવવાની વ્યૂહરચના
તાજેતરમાં અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પના ગ્લોબલ ટેરિફ માળખાને મોટો ઝટકો આપ્યો હતો, જે બાદ સરકારે ૧૦% યુનિવર્સલ ટેરિફ લાગુ કર્યો હતો. જોકે, બેસેન્ટે સીએનબીસી (CNBC) સાથેની મુલાકાતમાં જણાવ્યું કે આ નવો ૧૫% ટેરિફ વર્તમાન કાયદા હેઠળ માત્ર ૧૫૦ દિવસ (૫ મહિના) સુધી અમલી રહી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકી અધિકારીઓ ‘સેક્શન ૩૦૧’ અને ‘સેક્શન ૨૩૨’ જેવા કાયદાઓ હેઠળ તપાસ કરીને એવા વૈકલ્પિક રસ્તાઓ તૈયાર કરશે જેનાથી ૫ મહિના બાદ ટેરિફના દરો ફરીથી એ જ જૂના સ્તરે પહોંચી જશે જ્યાં કોર્ટના આદેશ પહેલા હતા. બેસેન્ટના મતે આ કાયદાકીય પ્રક્રિયા ધીમી છે પણ અત્યંત મજબૂત છે.
ગ્લોબલ ઓઈલ માર્કેટ અને ચીન પર ભીંસ
આર્થિક મોરચે આક્રમકતા દાખવતા બેસેન્ટે વૈશ્વિક તેલ બજાર અંગે પણ ટિપ્પણી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે બજારમાં કાચા તેલનો પુરવઠો પૂરતો છે, તેથી ગભરાવાની જરૂર નથી. ખાડી દેશોથી દૂર સમુદ્રમાં કરોડો બેરલ તેલ ઉપલબ્ધ છે. અમેરિકા હવે ઓઈલ શિપને વીમા સુવિધા પૂરી પાડવા અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા ‘હોર્મુઝ જલડમરુમધ્ય’ (Strait of Hormuz) માંથી સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે.
બેસેન્ટે ચીન પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે ચીનની ઉર્જા જરૂરિયાતોનો ૫૦% થી વધુ હિસ્સો પર્શિયન ગલ્ફમાંથી આવે છે. ચીન અત્યાર સુધી ઈરાનનું ૯૫% કાચું તેલ ખરીદતું હતું, જે હાલના તણાવને કારણે અટકી પડ્યું છે. આ ઉપરાંત, સ્પેન સાથેના વ્યાપારિક પ્રતિબંધો અંગે તેમણે કહ્યું કે જો આવો કોઈ નિર્ણય લેવાશે તો તે વિવિધ વિભાગોના સંયુક્ત પ્રયાસો દ્વારા લેવામાં આવશે.
ભારત સહિતના દેશો માટે ચિંતાનો વિષય
અમેરિકાની આ બદલાતી ટેરિફ વ્યૂહરચના ભારત જેવી નિકાસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થાઓ માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. જો અમેરિકા આયાત શુલ્કમાં સતત વધારો કરે અને ફરી જૂના ઉંચા દરો લાગુ કરે, તો ભારતની નિકાસ મોંઘી થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર સંતુલન પર પડશે. અમેરિકા હવે કોર્ટના આદેશો વચ્ચે પણ પોતાની આર્થિક નીતિઓ મજબૂતીથી લાગુ કરવાના મૂડમાં જણાય છે.