વોશિંગ્ટન, તા. ૦૫: અમેરિકામાં ઉચ્ચ અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી ત્યાં જ અનુભવ મેળવવા અને નોકરી કરવા માંગતા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મુશ્કેલીના સંકેત મળી રહ્યા છે. યુએસ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગે 'વૈકલ્પિક વ્યવહારુ તાલીમ' (Optional Practical Training - OPT) કાર્યક્રમની વ્યાપક સમીક્ષા શરૂ કરી છે. આ કાર્યક્રમ હેઠળ વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ બાદ ૧૨ થી ૩૬ મહિના સુધી અમેરિકામાં રહીને કામ કરવાની મંજૂરી મળે છે, પરંતુ હવે સરકાર આ નિયમોને કડક બનાવવાની તૈયારીમાં છે.
હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી સેક્રેટરી ક્રિસ્ટી નોએમે એક પત્ર દ્વારા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, સરકાર એ તપાસી રહી છે કે શું આ કાર્યક્રમ ખરેખર અમેરિકન શ્રમ બજાર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના હિતમાં છે કે નહીં. વહીવટીતંત્રને આશંકા છે કે OPTનો ઉપયોગ કરીને મોટી કંપનીઓ સસ્તો વિદેશી શ્રમ મેળવી રહી છે, જેના કારણે સ્થાનિક અમેરિકન સ્નાતકોને નોકરી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. સેનેટર એરિક શ્મિટ જેવા નેતાઓએ તો આ સિસ્ટમને "વિદેશી કામદારો માટે પાછળનો દરવાજો" ગણાવીને તેની આકરી ટીકા કરી છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર શું અસર થશે?
વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ના આંકડા મુજબ, લગભગ ૨.૯૫ લાખ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ OPT હેઠળ અમેરિકામાં કાર્યરત છે, જેમાં ભારતીયોની સંખ્યા ઘણી મોટી છે. ખાસ કરીને STEM (વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત) ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ જેમને ૨૪ મહિનાનું વધારાનું એક્સટેન્શન મળે છે, તેમના માટે આ સમીક્ષા જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જો આ કાર્યક્રમમાં કાપ મૂકવામાં આવે અથવા નિયમો જટિલ બનાવવામાં આવે, તો હજારો વિદ્યાર્થીઓએ ડિગ્રી લીધા બાદ તુરંત સ્વદેશ પરત ફરવું પડી શકે છે.
સરકાર હવે એ પણ તપાસી રહી છે કે કેટલીક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માત્ર વિઝા અપાવવા માટે જ "વિઝા મિલ" તરીકે તો કામ નથી કરી રહી ને? આ સમીક્ષાના અંતે આવનારા નિર્ણયો અમેરિકામાં ભણવા જવાની ઈચ્છા રાખતા લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.