તેહરાન, તા. ૦૫: વિશ્વ અત્યારે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધના ઉંબરે આવીને ઊભું હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. યુએસ-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ તે ઝડપથી અન્ય દેશોમાં પણ ફેલાઈ રહ્યો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, કતારની રાજધાની દોહામાં પ્રચંડ વિસ્ફોટોના અવાજ સંભળાયા છે, જ્યારે ઈરાની ડ્રોન્સે અઝરબૈજાનના આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટને નિશાન બનાવ્યું છે. ઈરાની સૈન્ય ‘IRGC’ એ ઈઝરાયેલ અને અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરવા માટે 'યા હસન ઇબ્ન અલી' ના કોડ નેમ સાથે ઓપરેશનનો ૧૯મો તબક્કો શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
હિંદ મહાસાગરમાં અમેરિકાનો ઘાતક પ્રહાર
સમુદ્રી મોરચે પણ સ્થિતિ ગંભીર બની છે. અમેરિકી સબમરીને ઈરાનના અત્યંત આધુનિક યુદ્ધજહાજ 'IRIS દેના' પર ટોર્પિડો હુમલો કરી તેને સમુદ્રમાં ગરકાવ કરી દીધું છે. આ ઘટનામાં ૮૭ ખલાસીઓના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે. ઈરાને આને 'સમુદ્રી આતંકવાદ' ગણાવતા અમેરિકાને ભયાનક પરિણામો ભોગવવાની ધમકી આપી છે. દરમિયાન, ઈરાને પણ વળતો પ્રહાર કરતા પર્સિયન ગલ્ફમાં અમેરિકા સાથે જોડાયેલા એક ઓઇલ ટેન્કર પર હુમલો કર્યો છે, જેના કારણે સમુદ્રમાં તેલનો મોટો જથ્થો ઢોળાયો છે અને પર્યાવરણ પર ખતરો ઉભો થયો છે.
ભારતના નિકાસકારો અને અર્થતંત્ર પર આફત
આ યુદ્ધની સીધી અસર ભારતના વેપાર પર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ચોખાના નિકાસકારો મોટી મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ઈરાન કટોકટીને કારણે શિપિંગ રૂટ બંધ થતા બાસ્મતી ચોખાના ભાવમાં છેલ્લા ૭૨ કલાકમાં ૧૦% જેટલો ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્રેઇટ દરો (નૂર ભાડા) માં ૨૦% નો વધારો થયો છે, જેના કારણે ભારતીય નિકાસકારોએ સરકાર પાસે તાત્કાલિક રાહતની માંગ કરી છે.
માનવીય સંકટ અને રાજકીય અસ્થિરતા
ઈરાનમાં અત્યાર સુધીમાં ૧,૦૦૦ થી વધુ લોકોના મોત થયા છે અને રાજધાની તેહરાનમાંથી લાખો લોકો હિજરત કરી રહ્યા છે. સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા ખામીનીના મૃત્યુ બાદ ઈરાનમાં સત્તાના વારસદાર માટે પણ ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. બીજી તરફ, અમેરિકી સેનેટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની યુદ્ધ સત્તાઓ પર મર્યાદા મૂકવાનો પ્રસ્તાવ ફગાવી દીધો છે, જે દર્શાવે છે કે અમેરિકા આ ઓપરેશનને તેના અંજામ સુધી લઈ જવા માટે મક્કમ છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ટેન્કર ટ્રાફિક ૯૦% ઘટી જતા વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, જેની અસર આગામી દિવસોમાં ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર પણ પડી શકે છે.