ચંદીગઢ, તા. ૦૫: આજના ડિજિટલ યુગમાં સત્ય અને જૂઠાણું વચ્ચેનો તફાવત પારખવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે ત્યારે પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે 'ડીપફેક' (Deepfake) ટેકનોલોજીના વધતા જોખમ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અરજી પર સુનાવણી કરતા કેન્દ્ર સરકાર તેમજ પંજાબ અને હરિયાણાની રાજ્ય સરકારો પાસે જવાબ માંગ્યો છે. કોર્ટે સ્વીકાર્યું છે કે ડીપફેક સામગ્રી માત્ર વ્યક્તિગત સન્માન જ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સામાજિક શાંતિ માટે પણ ગંભીર ખતરો છે.

અરજીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ડીપફેક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને રાજકીય નેતાઓના ખોટા અને ઉશ્કેરણીજનક વીડિયો તૈયાર કરવામાં આવે છે. આવા વીડિયો ખાસ કરીને ચૂંટણીના સમયે વાતાવરણ બગાડી શકે છે અને સામાન્ય જનતામાં ભ્રમ પેદા કરી શકે છે. હાઈકોર્ટે આ બાબતને લોકશાહી વ્યવસ્થા અને સંસ્થાઓમાં લોકોના વિશ્વાસ પરનો સીધો પ્રહાર ગણાવ્યો છે.

કડક કાયદાની તાતી જરૂરિયાત

વ્યાપક કાયદાની માંગ કરતા અરજદારે જણાવ્યું છે કે અત્યારે ડીપફેકના નિર્માણ અને તેના પ્રસારને રોકવા માટે કોઈ ચોક્કસ અને કડક જોગવાઈઓ નથી. એઆઈ (AI) નો દુરુપયોગ કરીને કોઈના પણ ચહેરા કે અવાજને મોર્ફ કરી શકાય છે, જે સામાજિક તણાવ અને કોમી વૈમનસ્ય પેદા કરવા માટે પૂરતું છે. હાઈકોર્ટે સરકારોને પૂછ્યું છે કે આ ટેકનોલોજીના દુરુપયોગને રોકવા માટે અત્યાર સુધી શું પગલાં લેવામાં આવ્યા છે અને ભવિષ્યમાં આ અંગે કયા પ્રકારનું કાયદાકીય માળખું વિચારવામાં આવ્યું છે.

ડીપફેકને કારણે સોશિયલ મીડિયા પર વધી રહેલા આ ‘માયાજાળ’ પર લગામ કસવી હવે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે અનિવાર્ય બની ગઈ છે. સરકારોનો આગામી જવાબ આ ડિજિટલ યુદ્ધમાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.