શિકાગો, તા. ૦૫: જ્યારે આપણે ગગનચુંબી ઇમારતો (Skyscrapers) વિશે વિચારીએ છીએ, ત્યારે ન્યૂયોર્ક કે દુબઈના નામ પહેલા યાદ આવે છે, પરંતુ ખરેખર તો આ ક્રાંતિની શરૂઆત ૧૪૧ વર્ષ પહેલાં અમેરિકાના શિકાગો શહેરમાં થઈ હતી. શિકાગોનો ઇતિહાસ જેટલો ગૌરવશાળી છે, તેટલો જ સંઘર્ષમય પણ રહ્યો છે. ૧૮૭૧માં લાગેલી 'ગ્રેટ શિકાગો ફાયર'માં આખું શહેર લગભગ રાખ થઈ ગયું હતું, પરંતુ આ વિનાશમાંથી જ આધુનિક શિકાગોનો જન્મ થયો.

વિશ્વની પ્રથમ ગગનચુંબી ઈમારત: હોમ ઈન્સ્યોરન્સ બિલ્ડીંગ

વર્ષ ૧૮૮૫માં શિકાગોમાં 'હોમ ઈન્સ્યોરન્સ બિલ્ડીંગ' (Home Insurance Building) નું નિર્માણ થયું, જે વિશ્વની પ્રથમ ગગનચુંબી ઈમારત તરીકે ઓળખાય છે. તે સમયે માત્ર ૧૦ માળની આ ઇમારત આકાશને સ્પર્શતી હોય તેવું લાગતું હતું. આ ઇમારતની ખાસિયત તેની ઊંચાઈ નહીં, પરંતુ તેનું એન્જિનિયરિંગ હતું. તે લોખંડ અને સ્ટીલના ફ્રેમવર્ક (Steel Skeleton) પર બનેલી દુનિયાની પહેલી ઇમારત હતી, જેણે ભવિષ્યની ઊંચી ઇમારતો માટે પાયો નાખ્યો.

ક્રાંતિકારી શોધોનું કેન્દ્ર

શિકાગો માત્ર ઇમારતો માટે જ નહીં, પણ તેની અનન્ય શોધો માટે પણ જાણીતું છે. દુનિયાની પહેલી 'ફેરિસ વ્હીલ' (Ferris Wheel) ૧૮૯૩માં શિકાગોમાં જ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, આ શહેરે વિશ્વને ગતિશીલ સ્થાપત્ય કળાની ભેટ આપી છે. શિકાગો રિવરના પ્રવાહને ઉલટાવવાની ઇજનેરી સિદ્ધિ હોય કે તેની લોખંડની રેલ્વે લાઇનો, આ શહેર એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રે હંમેશા બે ડગલાં આગળ રહ્યું છે.

આજે અમેરિકાના ત્રીજા સૌથી મોટા શહેર તરીકે શિકાગોની ક્ષિતિજ (Skyline) વિશ્વની સૌથી સુંદર ક્ષિતિજોમાંની એક માનવામાં આવે છે. રાખમાંથી ફરી બેઠું થઈને વિશ્વને નવી ઊંચાઈઓ બતાવનાર શિકાગોનો ઇતિહાસ ખરેખર પ્રેરણાદાયી છે.