અમદાવાદ:મધ્ય-પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા વિનાશક યુદ્ધના નવમા દિવસે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ) અત્યંત સંવેદનશીલ બની ગઈ છે, ત્યારે ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરની રાજદ્વારી કુનેહના કારણે ભારતને મોટી સફળતા મળી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘઝી અને ભારતના વિદેશ મંત્રી વચ્ચે થયેલી ટેલિફોનિક વાતચીત અને ત્યારબાદ ઈરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી સઈદ ખાતીબઝાદેહની નવી દિલ્હી મુલાકાત બાદ ઈરાને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે ભારતીય ધ્વજવાળા કાર્ગો જહાજોને કોઈ પણ સંજોગોમાં નિશાન બનાવવામાં આવશે નહીં. આ આશ્વાસન બાદ 'પુષ્પક' અને 'પરિમલ' જેવા ભારતીય જહાજો ઉચ્ચ ગતિએ આ વ્યૂહાત્મક માર્ગમાંથી સફળતાપૂર્વક પસાર થયા છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માર્ગોમાંનો એક છે, જ્યાંથી દરરોજ લાખો બેરલ તેલ પસાર થાય છે. હાલમાં જ્યારે અન્ય દેશોની શિપિંગ કંપનીઓ સુરક્ષા જોખમોને કારણે આ રૂટ પરથી પસાર થવામાં ડરી રહી છે, ત્યારે ભારતીય જહાજોનું સુરક્ષિત પસાર થવું એ ભારતની મજબૂત વિદેશ નીતિ અને ઈરાન સાથેના સંતુલિત સંબંધોનું પરિણામ છે. ઈરાન અને ભારત વચ્ચેના ઉચ્ચ સ્તરીય સંપર્કોએ માત્ર વેપારી જહાજોને જ નહીં, પરંતુ ભારતના ઉર્જા સુરક્ષાના હિતોને પણ સુરક્ષિત રાખ્યા છે. આ રાજદ્વારી સફળતા એવા સમયે મળી છે જ્યારે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ અમેરિકાને કોઈપણ પ્રકારની દખલગીરી સામે કડક ચેતવણી આપી છે.

ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના ગાઢ સંબંધો માત્ર વેપાર પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં માનવતાવાદી અભિગમ પણ ભળેલો છે. તાજેતરમાં શ્રીલંકા પાસે ડૂબી ગયેલા ઈરાની જહાજ 'આઈરિસ દિના' ના ખલાસીઓને ભારતીય નૌકાદળે કોચી બંદર પર જે રીતે આશ્રય આપ્યો હતો, તેણે બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે. ઈરાન જે રીતે અમેરિકા સામે આક્રમક વલણ ધરાવે છે, તે જોતા ભારતની આ મધ્યસ્થી અને વાતચીત દ્વારા પ્રશ્નો ઉકેલવાની ક્ષમતા વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની છબીને વધુ ઉજ્જવળ બનાવે છે. આગામી સમયમાં જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઉર્જા પુરવઠાની અછત વર્તાઈ રહી છે, ત્યારે આ સુરક્ષિત દરિયાઈ માર્ગ ભારત માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.