ઈસ્લામાબાદ: મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચે વકરતા સંઘર્ષની સીધી અને ગંભીર અસર હવે પાકિસ્તાન જેવા પડોશી દેશોના અર્થતંત્ર પર પડી રહી છે. કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન દ્વારા લેવામાં આવેલા તેલ ઉત્પાદનમાં ઘટાડાના નિર્ણયે પાકિસ્તાની વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફની સરકારને ચિંતામાં મૂકી દીધી છે. કુવૈત પાકિસ્તાનના તેલના સૌથી મોટા સપ્લાયર્સમાંથી એક છે, જે દરરોજ હજારો બેરલ ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ કરે છે. સુરક્ષા કારણોસર આ ઉત્પાદન ઘટતા પાકિસ્તાન હવે ગંભીર ઉર્જા અછતના આરે આવીને ઉભું છે, જે તેમના પહેલાથી જ ડગમગતા અર્થતંત્ર માટે આકરો ફટકો સાબિત થઈ શકે છે.

આ કટોકટીમાં ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી રહી છે, જે વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાના આશરે 20 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. કતાર દ્વારા પણ LNG સપ્લાય બંધ કરવાની મળેલી ચેતવણીએ પાકિસ્તાનની મુશ્કેલીઓમાં વધારો કર્યો છે. નોંધપાત્ર છે કે પાકિસ્તાન તેની લગભગ 99 ટકા LNG જરૂરિયાત કતાર પાસેથી આયાત કરે છે, અને જો આ પુરવઠો ખોરવાય છે, તો દેશના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને ઉદ્યોગો ઠપ થઈ જવાની શક્યતા છે. યુદ્ધના વધતા જતા પ્રભાવને કારણે માત્ર પુરવઠો જ નહીં, પરંતુ શિપિંગના ખર્ચમાં પણ તોતિંગ વધારો થયો છે, જેનાથી ઈંધણના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.

પાકિસ્તાન માટે આ સ્થિતિ એક સાથે અનેક મોરચે આફત સમાન છે. એક તરફ દેશમાં વિદેશી મુદ્રા ભંડારની અછત છે, તો બીજી તરફ વૈશ્વિક બજારમાં ઈંધણના ભાવ વધવાથી આયાતનું બિલ અનેકગણું વધી જશે. નિષ્ણાતોના મતે, જો કુવૈત અને કતાર જેવી દેશોની સપ્લાય ચેઈન લાંબા સમય સુધી ખોરવાયેલી રહેશે, તો પાકિસ્તાનમાં વીજળી કાપ અને મોંઘવારીમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો જોવા મળી શકે છે. હાલમાં શાહબાઝ સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસો કરી રહી છે, પરંતુ પ્રાદેશિક સુરક્ષાની સ્થિતિ જોતા ભવિષ્ય અનિશ્ચિત દેખાઈ રહ્યું છે.